کلک خیال انگیز

چرا هر گوشه گرد غم نشسته است؟

2007-08-10T23:41:00.001+03:30

...

چه افتاد اين گلستان را چه افتاد؟
که آيين بهاران رفتش از ياد؟

چرا خون می چکد از شاخهء گل؟
چه پيش آمد؟ کجا شد بانگ بلبل؟

چه درد است اين، چه درد است اين، چه درد است؟
که در گلزار ما اين فتنه کرده است؟

چرا سربُرده نرگس در گريبان؟
چرا بنشسته قُمری چون غريبان؟

چرا پروانگان را پر شکسته است؟
چرا هر گوشه، گرد غم نشسته است؟

چرا مطرب نمی خواند سرودی؟
چرا ساقی نمی گويد درودی؟

مگر خورشيد و گل را کس چه گفت است؟
که اين لب بسته و آن رخ نهفته است؟

•:*¨`*:•. :*¨`*:•. .•:*¨`*:•

بهارا تلخ منشين، خيز و پيش آی
گره واکن ز ابرو، چهره بگشای

بهارا، خيز و زان ابر سبک رو
بزن آبی به روی سبزهء نو

بر و رويی به سرو و ياسمن بخش
نوايی نو به مرغان چمن بخش

برآر از آستين، دست گل افشان
گلی بر دامن اين سبزه بنشان

بهارا شور شيرينم برانگيز
شرار عشق ديرينم برانگيز

هنوز اينجا جوانی دلنشين است
هنوز اينجا نفس ها آتشين است

اگر خود عمر باشد سر برآريم
دل و جان در هوای هم گماريم

دگر بارت چو بينم، شاد بينم
سرت سبز و دلت آباد بينم

ه.ا.سايه

ویژگیهای اهل تقوا و رستگاری

2007-07-28T19:05:00.000+03:30

همواره یکی از موضوعاتی که هنگام قرآن خواندن برایم جالب بوده است، آیاتی است که به نحوی مشخصات و ویژگیهای اهل هدایت، اهل تقوا، اهل نجات، اهل سعادت و از آن سو اهالی گمراهی و بیچارگی و کفر را بیان می کنند. این آیه را ببینید:

"لیس البر ان تولوا وجوهکم قبل المشرق و المغرب، و لکن البر من امن بالله و الیوم الاخر و الملائکه و الکتاب و النبیین و اتی المال علی حبه ذوی القربی و الیتمی و المساکین و ابن السبیل و السائلین و فی الرقاب و اقام الصلوه و اتی الزکوه و الموفون بعهدهم اذا عاهدوا و الصابرین فی الباساء و الضراء و حین الباس. اولئک الذین صدقوا و اولئک هم المتقون"

به زبان خودمان، نیکوکاری این نیست که رو به شرق و غرب کنید (این عبارت البته تاریخچه ای دارد که به یهود و نصاری بر می گردد). شاید بتوان اینگونه تعبیر کرد که نیکوکاری در کارهای ظاهری نیست. پس چیست:

نیکوکار کسی است که:

در اعتقادات به این موارد باور (ایمان) دارد:

1. خدا

2. قیامت

3. ملائکه

4. قرآن

5. پیامبران

در مقام عمل به این موارد ملتزم است:

1. از مال خود به خاطر محبت خدا به نزدیکان، یتیمان، مساکین، در راه ماندگان، گدایان و بردگان می دهد.

2. نماز می خواند.

3. زکات مالش را می دهد.

4. هنگامی که عهدی می کند به عهدش وفا می کند.

5. در سختی ها و گرفتاری ها و هنگام رنج صبور است.

چنین فردی اهل صدق و تقوا است.

برای من که بسیار جالب است. خیلی جای دقت کردن دارد که چه مواردی را اگر رعایت کنیم اهل تقوا هستیم. و البته این نکته هم جای تعمق دارد که چه چیزهایی که بعضا شرط مسلمانی و ایمان تلقی می شوند در کلام خدا نیست!

این را هم می دانم که این تنها آیه نیست و باید کل قرآن را در نظر گرفت. می کوشم که هر چه آیه در قرآن در بیان صفات مثبت و منفی آدمیان بیان شده است را بیاورم تا جمع بندی دقیق تری داشته باشیم.

هیچ کنجی بی دد و بی دام نیست. جز به خلوتگاه حق آرام نیست

2007-06-23T23:15:00.000+03:30

عمر بر امید فردا می رود
غافلانه سوی غوغا می رود

روزگار خویش را امروز دان
بنگرش تا در چه سودا می رود

گه به کیسه، گه به کاسه عمر رفت
هر نفس از کیسه ما می رود

مرگ یک یک می برد، وز هیبتش
عاقلان را رنگ و سیما می رود

مرگ در ره ایستاده منتظر
خواجه بر عزم تماشا می رود

مرگ از خاطر به ما نزدیکتر
خاطر غافل کجاها می رود!

تن مپرور، زانک قربانیست تن
دل بپرور، دل به بالا می رود

چرب و شیرین کم ده این مردار را
زانک تن پرورد، رسوا می رود

چرب و شیرین ده ز حکمت روح را
تا قوی گردد که آنجا می رود

2007-06-07T20:01:00.000+03:30

لَیسَ مَن ماتَ فَاسْتَراحَ بِمَیْتٍ
إنَّمَا الْمَیْتُ مَیِّتُ الْأحْیاءِ
إنَّمَا الْمَیْتُ مَنْ یَعیشُ کَئیباً
کاسِفاً بالُهُ قَلیلُ الرَّجاءِ

هر که از دنیا رفت و راحت شد مرده نیست؛ بلکه مرده، مرده‏ى زنده‏هاست یعنى کسى که در بین زندگان باشد، ولى در واقع روحش مرده است. مرده آن است که با حزن و اندوه زندگى مى‏کند و دل‏گرفته و ناامید است.

ای زرد روی عاشق، تو صبر کن، وفا کن

2007-06-06T11:12:00.000+03:30

رو سر بنه به بالین، تنها مرا رها کن
ترک من خراب شبگرد مبتلا کن

ماییم و موج سودا، شب تا به روز تنها
خواهی بیا ببخشا، خواهی برو جفا کن

از من گریز تا تو ، هم در بلا نیفتی
بگزین ره سلامت، ترک ره بلا کن

ماییم و آب دیده، در کنج غم خزیده
بر آب دیده ما، صد جای، آسیا کن

خیره کشی است ما را، دارد دلی چو خارا
خواهی بیا ببخشا، خواهی برو جفا کن

بر شاه خوبرویان واجب وفا نباشد
ای زرد روی عاشق ، تو صبر کن، وفا کن

چون گریزانی ز ناله خاکیان؟

2007-05-09T13:11:00.000+03:30

شرح گل بگذار از بهر خدا
شرح بلبل گو که از گل شد جدا

کز کرشمه غمزه غمازه اي
بر دلم بنهاده داغ تازه اي

من حلالش کردم ار خونم بريخت
من همي گفتم حلال، او مي گريخت

چون گريزاني ز ناله خاکيان؟
غم چه ريزي بر دل غمناکيان؟

2007-01-26T19:04:00.000+03:30

نه حوصله و وقت یاری می کرد، نه این سرویس دهنده وبلاگ، برای نوشتن! بعد از چهل و چند روز، فقط خواستم ببینم هنوز این وبلاگ زنده است یا تعطیلش کرده اند!

مسلمان عاقل

2006-12-04T11:15:00.000+03:30

آدمی را تصور کنید که چنین باشد:

1ـ از او اميد خير باشد.
2ـ دیگران از بدى او در امان باشند.
3ـ خوبی اندك ديگرى را بسيار شمارد.
4ـ خوبی بسيار خود را اندك شمارد.
5ـ هر چه دیگران از او خواستند، دلتنگ نشود.
6ـ در عمر خود از دانش طلبى خسته نشود.
7ـ فقر در راه خدايش، از توانگرى برايش محبوب‌تر باشد.
8ـ خوارى در راه خدايش، از عزّت با دشمنش محبوب‌تر باشد.
9ـ بیشتر از پُرنامی، خواهان گمنامى باشد.
10ـ احدى را ننگرد، جز اين كه بگويد او از من بهتر و پرهيزكارتر است.

چنین فردی از نظر امام رضا، مسلمان عاقلی است.

آیا ممکن است؟

2006-11-13T14:57:00.000+03:30

می خواهم خلاف سیاق سابق، چند خطی بنویسم، فقط برای اینکه نوشته باشم تا دوستانی که از روی لطف گاه و بیگاه سری به این خانه متروک می زنند، اثری از حیات صاحب خانه ببینند!

زنده ام و مشغول زندگی، به سبک متعارف. مختصری شلوغ و درهم ریخته است اوضاع. طبق معمول کارهای انباشته و در نوبت فراوان. آنها که شریف ترند، طبیعتا بی نصیب تر از وقت من، مثل درس. دوست داشتم که موضوع پایان نامه را ادامه می دادم تا تکمیل تر شود، که مانده. روزها معمولا از حدود 7.5 – 8 صبح تا حدود 8 – 9 شب بیرونم و پی کارهای مختلف. باید حواسم را جمع کنم، وگرنه جریان روزمره زندگی مرا با خود خواهد برد. از کمتر چیزی به اندازه زندگی ناخودآگاه و بی اختیار بیزارم. زندگی باید پر از حرکت باشد، ولی حرکتی که به اراده خودمان باشد، نه آنکه به ما تحمیل شود. چند سال هست که همواره با این احساس دوگانه نسبت به دنیا دست به گریبانم که گاهی وجه سهل زندگی در آن را می بینم، گاهی وجه ممتنعش را! وقتی فکر می کنم به چه باید کرد، می بینم که نظرا راه حل ها خیلی پیچیده نیستند و خیلی پشت درهای بسته نمی مانم، ولی هنگام عمل همیشه لنگی پیش می آید. چرا همیشه هنگام عمل می لنگیم؟

گفتم ممتنع! یادم افتاد به یک سوال فلسفی: آیا ممکن است؟ این سوالی است که در مورد بسیاری چیزهای بدیهی می شود پرسید، و معنایی واقعی دارد.

مثلا می توان پرسید که آیا تفکر ممکن است؟ آیا یافتن حقیقت ممکن است؟ آیا زندگی بی رنج و بی دغدغه ممکن است؟ در مورد هر یک از اینها می توان بحث کرد که واقعا امکان آنها اقلا بدیهی نیست. اما قصد من وارد شدن در این سوالات نیست.

بنا به یک دسته بندی فلسفی، هر چیزی که در تصور ما بگنجد، از حیث وجود از سه حالت خارج نیست؛ یا می تواند وجود داشته باشد، مثل قریب به اتفاق موجودات که می توانند باشند، و می شد که نباشند و به آنها می گویند ممکن الوجود. یا نمی تواند که نباشد و حتما باید باشد، مانند خدا که به آن می گویند واجب الوجود. یا نمی تواند باشد، مانند هر چیزی که وجودش متضمن یک تناقض باشد، مانند انسانی که انسان نباشد، یا مانند شریک خدا که به آن می گویند ممتنع الوجود.

همه اینها را گفتم تا بگویم که در اصطلاح به چیزی که محال باشد، می گویند ممتنع.

حالا مساله این است که مدتیست زیاد به این فکر می افتم که گویا بعضی امور متعارف در ایران ما جزو امور ممتنع طبقه بندی می شوند. سیاست ورزی و روزنامه نگاری و اینها را منظورم نیست. دینداری مثلا از آن دسته است که در موردش گاهی چنین گمانی می برم. کار کردن درست و مفید هم به همچنین. حقیقتا وجود بخش خصوصی واقعی جزو امور ممکن است یا ممتنع؟

بگذریم، بدون قصد قبلی نوشتم اینها را، به صرف تداعی لغت "ممتنع"! خدا کند دایره امور ممتنع در ایران ما روز به روز زیاد نشود.

باران اشکم می رود

2006-11-06T22:33:00.000+03:30

دلبندم آن پیمان گسل، منظور چشم، آرام دل
نی نی، دلارامش مخوان، کز دل ببرد آرام را

باران اشکم می رود، وز ابرم آتش می جهد
با پختگان گو این سخن، سوزش نباشد خام را

حکایت آهو و شیر

2006-10-19T05:07:00.000+03:30

هر بامداد، آهویی از خواب بر می خیزید. می داند از تندترین شیر باید تندتر بدود، وگرنه کشته خواهد شد.

هر بامداد، شیری از خواب بر می خیزد. می داند از کندترین آهو باید تندتر بدود، وگرنه از گرسنگی خواهد مرد.

فرقی ندارد آهو باشی یا شیر؛ آفتاب که بر می آید، آماده دویدن باش!

حقیقتا اینگونه است؟ گویا دنیا همین است، باید دوید، یا باید مُرد!

آری، باید دوید، اما نه از ترس مرگ! باید دوید، چون آهویی که ندود، آهو نیست؛ شیری که ندود بوقلمون است، نه شیر! طبیعتی که شیر و آهوی آن خفته باشند، چه طبیعتی است؟

اما برای چه باید دوید؟ چرا طبیعت دنیا، دویدن را اقتضا می کند؟ چرایش را از خدا بپرسید، یا از هر کسی که دلتان می خواهد. این برای من مهم نیست؛ مهم این است که به سان رود که در نشیب دره سر به سنگ می زند، رونده باشم؛ که زنده باشم، که امید هیچ معجزی ز مرده نیست!

چه کسی باخته است؟ شیری که طعمه ای نصیب نبرده، یا آهویی که طعمه شده؟ هیچکدام! آنکه به قدر طاقت خود نکوشیده!

ماهی سیاه کوچولو رو یادتون هست؟ جوناتان، مرغ دریایی را چطور؟ . . .

سوال مستمر

2006-10-15T16:46:00.000+03:30

شاید شب بیست و سوم در هیچ مجلسی شرکت نکنم. شاید باز هم بروم سر کوهی، ته دشتی. شاید هم بمانم در خانه، بروم پشت بام، بنشینم در حیاط. شاید فقط قرآنی به سر بگیرم و بس. دلم می خواهد از فرصت مغتنم، استفاده ای مغتنم کنم. لختی با خودم باشم در خلوتی؛ به جای حاجت خواستن، بیندیشم که چه باید خواست، چه باید کرد، چگونه باید بود؟ آری؛ چگونه باید بود؟ همان سوال مکرر و ملال آور، اما مستمر و فراگیر و تاثیرگذار.

دیشب در هنگامه خودکشی مجلس گردان، می اندیشیدم به عمری که رفت، به اینکه خیلی بمانم، دو برابر اینکه تا کنون بوده ام، و اینکه چه باز خواهد ماند از این عمر. باز هم همان دغدغه قدیمی؛ دغدغه ماندنی ها و نماندنی ها.

درباره دعا از علی

2006-10-15T15:28:00.000+03:30

باز هم از علی علیه السلام:

این خدای غنی، کلید خزائن خود را در دست تو نهاده است، یعنی به تو اذن درخواست کردن داده است، می توانی از او بخواهی تا درهای رحمتش را بر تو بگشاید. هر گاه که بخواهی می توانی ابرهای رحمت او را به باریدن بر خود فراخوانی، لکن اگر پاسخ تو دیر رسید، موجب نومیدی ات نشود، چرا که او عطایا را به اندازه نیت افراد می دهد. گاه پاسخ تو را دیر می دهد تا اجرت افزونتر باشد. گاه چیزی را می خواهی که به تو نمی دهد ولی دیر یا زود بهتر از آن را می دهد، گاه نیز به تو نمی دهد تا مبادا به تو زیانی برسد. بسا چیزها که تو می خواهی اما اگر آن را به تو بدهند، موجب نابودی دینت می شود. لذا هوشمند باش؛ چیزی از خدا بطلب که جمالش می ماند و وبالش دامنگیر تو نمی شود...

آن که می شتابد چیزی نمانده است که به مقصد برسد

2006-10-15T15:22:00.000+03:30

اینکه ما در این دنیا چه می کنیم و می خواهیم چه کنیم، به تصویری بستگی دارد که از دنیا داریم. ما چه تصویری از دنیا داریم؟ این منظره از دنیا را ببینید که امام علی در نامه اش به فرزندش حسن علیهماالسلام تصویر کرده است:

"مبادا از اینکه می بینی اهل دنیا، اینچنین به دنیا دل بسته اند و وحشیانه به دنیا هجوم آورده و فزون طلبی پیشه کرده اند، تو نیز فریب بخوری و روش انان را در پیش بگیری، زیرا خداوند تو را از احوال دنیا خبر داده و دنیا نیز وصف خود را با تو باز گفته و زشتیهای خود را به تو نموده است.

همانا اهل دنیا، سگان بانگ زن و درندگاه هاری هستند که به جان یکدیگر افتاده اند؛ یکی از دیگری بدش می آید؛ عزیز، ذلیل را می خورد و کبیر، صغیر را پاره می کند. یک دسته، چهارپایانی دربند و دسته ای دیگر، رها و خرد از دست داده و در کار خویش سرگردانند. در بیابانی درشتناک به چریدن آفت و زیان مشغولند...

دنیا چشمشان را کور کرده و روی آنان را از قبله هدایت برگردانده است. این گمراهان غرق در حیرت اند و غوطه ور در نعمت های این جهانی. دنیا را می پرستند و آن را به منزله خدای خود برگرفته اند و سرگرم بازی دنیا شده اند و در این بازیگریها به ماورای این جهان هیچ توجه و التفاتی ندارند.

صبر کن تا پرده تاریکی برداشته شود و مسافران، پس از پیمودن راه طولانی به منزل مقصود رسند. آن که می شتابد چیزی نمانده است که به مقصد برسد . . . "

با چنین تصویری از دنیا، چگونه می توان زندگی کرد؟ اینگونه که ما می کنیم؟

!کنون باید ای خفته، بیدار بود

2006-09-24T05:21:00.000+03:30

این مطلب سال قبل را ببینید.

در حضرت کریم، تمنا چه حاجت است؟

2006-09-09T12:13:00.000+03:30

خلوت گزیده را به تماشا چه حاجت است؟
چون کوی دوست هست، به صحرا چه حاجت است؟

جانا، به حاجتی که تو را هست با خدا
کاخر دمی بپرس که ما را چه حاجت است

ای پادشاه حُسْن، خدا را بسوختیم
آخر سئوال کن که گدا را چه حاجت است

ارباب حاجتیم و زبان سئوال نیست
در حضرت کریم، تمنا چه حاجت است

جام جهان نماست، ضمیر مُنیر دوست
اظهار احتیاج، خود آن جا چه حاجت است

آن شد که بار منّت ملاح بردمی
گوهر چو دست داد، به دریا چه حاجت است

ای مدعی برو که مرا با تو کار نیست
احباب حاضرند، به اعدا چه حاجت است

حافظ تو ختم کن که هنر خود عیان شود
با مدعی نزاع و محاکا چه حاجت است

!شب "قطار" که داند که تا سحر چند است؟

2006-08-29T14:35:00.000+03:30

شب قطار برای من با وبلاگ پیوندی ناگسستنی دارد، هم از آن رو که جرقه وبلاگ نویسی در یکی از همین نیمه شبهای نیمه خواب و نیمه بیدار قطار پدیدار شد، و هم از آن جهت که زان پس ساعاتی از ساعات هم قطاری با قطارم به وبلاگ نویسی می گذشت.

به نظر می رسد اینک آخرین سفرهای این دوره پر سفر است. از این پس شاید به روال سابق و معمول، سالی سه چهار بار بیشتر مشهد نیایم؛ مگر شاید به همت حمید که از این پس او مشتری پر و پا قرص رجا خواهد بود! (دوستانی که نمی دانند، بدانند که دانشگاه فردوسی از مهرماه امسال به دانشجویی حمید در گرایش ذرات بنیادی مفتخر خواهد بود!) هر چند که ما مرفهین کم درد، اصولا قطاری بودیم و استثنائا پرنده و معلوم نیست غیر مرفهین با درد و مرفهین بی درد هم قاعده و استثنائشان همین باشد یا وارونه!

این شب از واپسین شبهای در راه بودنم را، عزیزی به شعری که ساعاتی قبل به من سپرد، دلنشین کرد. شعری که می خواهم مدتی "مال خودم" باشد، وگرنه می نوشتمش اینجا. شاید وقتی دیگر! این مقدارش را داشته باشید:

دنیا گذرگاهیست، آغاز و پایان ناپدیدار
راهی، نه هموار!
یک بار از آن خواهی گذشتن؛ آه، یک بار!

شما اگر جای من بودید در سفر؛ در سفری که یک بار نیست، تکراریست؛ در مسیری که آغاز و پایانش پدیدار است، راهش هموار است؛ و تصور می کردید حال خود را در مسیری که اینگونه نیست، یکبار است؛

اگر به یاد می‌آوردید آنچه را من به یاد می‌آوردم از امیدها و یأس‌ها، از دلخوشی‌ها و ناخوشدلی‌ها، از کامیابی‌ها و ناکامی‌ها، از مسیر پر افت و خیز زندگی، از آینده‌ای که نمی‌توانی پیش بینیش کنی، از آرزوهای دور و دراز، از رازهای بی انباز؛

اگر تصویر سالیان گذشته از عمرت، با حشمت پیش چشمت رژه می رفت . . .

و اگر در این حین، باز هم دوباره و چندباره می خواندی:

آیا کسی از دیدن گل سیر خواهد شد؟
آیا کسی در صحبت گل پیر خواهد شد؟
.
.
.

گمان می‌کنم شما هم اگر در این اوضاع جای من بودید، همین وضعی را می داشتید که من داشتم!!!

!آه قیمتی

2006-08-25T23:44:00.000+03:30

مولوی داستان نمازگزاری را نقل می کند که همین که به مسجد رسید، دید مردم نماز را با پیامبر تمام کرده اند و بیرون می آیند. از ته دل آهی از سر حسرت و اندوه کشید. یکی از نمازگزاران زیرک و تیزبین به او گفت آن آهت را به من بده، من نمازم را به تو می دهم:

آن یکی از جمع گفت این آه را
تو بمن ده، وان نماز من، تو را

گفت دادم آه و پذرفتم نماز
او ستد آن آه را با صد نیاز

شب به خواب اندر بگفتش هاتفی
که خریدی آب حیوان و شفی

هاتف به او مژده داد که آن آهی که تو خریدی، آب حیوان بود که مایه شفای دل توست.

اگر کسی به از دست دادن یک جلسه انس با خدا، احساس مغبونیت و محرومیت کند، بدانید که او محبوب و مقبول درگاه حق است.

روزهای حضور در محضر خدا می گذرند. همزبان با مولانا بخوانیم:

دست گیر، از دست ما، ما را بخر
پرده را بردار و پرده ما مدر

باز خر ما را از این نفس پلید
کاردش تا استخوان ما رسید

این چنین قفل گران را ای ودود
که تواند جز که فضل تو گشود؟

ما ز خود، سوی تو گردانیم سر
چون تویی از ما به ما نزدیکتر

این دعا هم بخشش و تعلیم توست
گرنه در گلخن گلستان از چه رست؟

یقین

2006-08-06T18:28:00.000+03:30

از دعای مکارم الاخلاق امام سجاد علیه السلام:

خداوندا! به همان اندازه که در میان مردم به من ترفیع درجه و علو مقام و حرمت و شهرت نصیب می کنی، به همان اندازه به من ذلت درونی ببخش و اگر عزت ظاهری نصیب می کنی، ذلت باطنی و خضوع به من بده.

مرا تا آنگاه که عمرم در طاعت به کار رود، باقی بدار و هر گاه عمرم تبدیل به چراگاه شیطان شد، پیش از اینکه غضب تو بر من حتمی شود و خشم تو بر من چیره گردد، مرا به سوی خود ببر.

از علی علیه السلام نقل شده است که :

کسی طعم ایمان را نمی چشد، تا وقتی که به یقین بداند که آنچه به او رسید، نمی شد که نرسد؛ و آنچه به او نرسید، نمی شد که برسد!

رسیدن به چنان یقین و داشتن چنان ایمانی، به آدمی آرامشی می بخشد، ورای حد تصور. چنین یقینی، مصیبات دنیا را بر ما آسان می کند. اللهم اقسم لنا... من الیقین ما یهون علینا به مصیبات الدنیا. (در اعمال شب نیمه شعبان)

چنین یقینی که گویی لوح قضا و قدر را در برابر چشم آدمی می گشاید،‌ این اعظم نعمت های خدا، شخصیتی به ادمی می بخشد که از رنج و خوف و حزن های عادی تاثیر نمی پذیرد.

الرضا بمکروه القضا، من اعلی درجات الیقین. (امام صادق علیه السلام)

مناجات

2006-08-04T21:25:00.000+03:30

از دعای صباح علی علیه السلام:

خداوندا! چگونه می بینی وضع مرا؟ آیا فقط به خاطر پاره ای از آرزوها و خواهش هاست که به سوی تو امده ام؟ یا به دلیل اینکه مبتلا به درد فراق شده ام رو به سوی تو آورده ام؟

گناهانی که بین من و تو جدایی انداخته، مرا دردمندانه به سوی تو روان کرده است. افسوس که نفس من بر مرکب هوس سوار است...

خدایا! این مسکین را که از گناهان گریخته و به تو پناهنده شده، دست رد بر سینه اش می زنی؟

خدایا! این هدایت جو را که به طلب هدایت به سوی تو روان شده، بی نصیب می گذاری؟

خدایا! این تشنه را که بر آبگیر های لطف تو پا نهاده، تشنه باز می گردانی؟

چنین انتظاری از تو نمی رود! چرا که در دل قحطی ها و خشکسالی ها، چشمه های لطف تو همچنان جوشان است...

دعا

2006-07-28T10:51:00.000+03:30

از نامه امام علی علیه السلام به فرزندشان امام حسن بخوانید:

بدان که همان کس که ذخائر آسمانها و زمین را در دست دارد، به تو اجازه دعا کردن و ضمانت اجابت کردن داده است. نه تنها اجازه، که تو را فرمان داده است تا او را بخوانی تا حاجتت را برآورد و از او طلب ترحم کنی تا بر تو رحم آورد و میان خود و تو حاجبی ننهاده است و تو را به شفاعت شفیعی واننهاده است و تو را در صورت ارتکاب کار زشت، از توبه منع نکرده است و عذاب را پیش نینداخته و به رسوا کردن تو ـ وقتی که جای رسوایی است ـ دست نبرده و در قبول انابه تو سخت گیری نکرده و به سبب گناه بر تو تنگ نگرفته و تو را از رحمت خود نومید نکرده است...

خداوند در توبه را به روی تو گشوده است. هر گاه او را بخوانی بانگ تو را می شنود و اگر با او نجوا کنی، از نجوای تو با خبر می شود. مجال داری که حاجت خود را با او در میان بگذاری و سفره دلت را پیش وی باز کنی و اندوه های خود را با او بگویی و از او در امور خود اعانت بطلبی و از خزائن رحمتش چندان طلب کنی که دیگران را در عطای آنها توانایی نیست...

دیده اید که گاهی سخن گفتن با کسی را خوش نمی داریم؟ هر چه می کنیم با کسی هم سخن شویم، نمی شود؟ چرا اینگونه است؟ جز این است که موانستی و مجانستی با او احساس نمی کنیم؟ آری، همنشینی و هم سخنی با کسی، و از آن انس و مخاطبه لذت بردن، مسبوق به دل بردگی است. باید دلی برده شود تا شوق گفتار پدید آید. دلبردگی و محبت است که رغبت سخن گفتن را در آدمی زنده می کند:

همه جمال تو بینم چو چشم باز کنم
همه شراب تو نوشم چو لب فراز کنم

حرام دارم با دگران سخن گفتن
و چون حدیث تو آید، سخن دراز کنم

همه سخنان لطیفی که با خدا گفته شده است، معلول دلبردگی خدا از گویندگانش بوده است. اگر آن دلربایی نبود، اگر گوشه جمالی به ادمیان ننموده بود، قول و غزل های دل انگیز پدید نمی آمد:

گر عشق نبودی و غم عشق نبودی
چندین سخن نغز که گفتی؟ که شنودی؟

ور باد نبودی که سر زلف ربودی
رخساره معشوق به عاشق که نمودی؟

اینکه خدا به ما اذن دعا و همسخنی با خود را ـ آنچنان که در سخن علی آمده ـ داده است، یک معنایش این است که رحمت خدا طالب آن است که ادمیان از درگاهش طلب رحمت کنند:

بانگ آبم من به گوش تشنگان
همچو باران می رسم از آسمان

بَر جَه ای عاشق، برآور اضطراب
بانگ آب و تشنه و آنگاه خواب؟؟

آنچه به ما آموخته اند این است که این در را با امید بکوبیم. هم به کوفتن در فرمان آمده است، هم به داشتن امید. سرمایه ما در این عالم همین امید است. کسی که ناامید است و از سر نومیدی هیچ دری را نمی کوبد، از زندگان نیست. زندگی، کوفتن در و امیدوار بودن است:

حمد لله، کین رسن آویختند
فضل و رحمت را به هم آمیختند

ریسمان امید در این عالم بهترین و مبارک ترین آویزه ایست که آدمیان به آن درآویزند و خود را بالا بکشند تا به درهای آسمان برسند و دق الباب کنند. خداوند این امید را به ما داده است، چرا از آن حسن استفاده نکنیم؟

(بخشی از مطالب برگرفته از حکمت و معیشت عبدالکریم سروش است)

عهد ما با تو نه عهدی که تغیر بپذیرد

2006-07-13T11:02:00.000+03:30

هر که سودای تو دارد چه غم از هر دو جهانش؟
نگران تو چه اندیشه و بیم از دگرانش؟

آن پی مِهر تو گیرد، که نگیرد پی خویشش
وان سر وصل تو دارد، که ندارد غمِ جانش

هر که از یار تحمل نکند، یار مگویش
وان که در عشق ملامت نکشد، مرد مخوانش

به جفایی و قفایی، نرود عاشق صادق
مژه بر هم نزند، گر بزنی تیر و سنانش

خفته خاک لحد را، که تو ناگه به سر آیی
عجب ار باز نیاید به تن مرده، روانش

شرم دارد چمن، از قامت زیبای بلندت
که همه عمر نبودست چنین سروِ روانش

گفتم از ورطه عشقت به صبوری به درآیم
باز می‌بینم و دریا نه پدیدست کرانش

عهد ما با تو نه عهدی که تغیر بپذیرد
بوستانیست که هرگز نزند باد خزانش

چه گنه کردم و دیدی، که تعلق ببریدی؟
بنده بی جرم و خطایی نه صوابست، مرانش

نرسد ناله سعدی به کسی در همه عالم
که نه تصدیق کند کز سر دردیست فغانش

گر فلاطون به حکیمی مرض عشق بپوشد
عاقبت پرده برافتد ز سر راز نهانش

خلق مجنونند و مجنون عاقل است

2006-07-13T10:25:00.000+03:30

پای سرو بوستانی در گل است
سرو ما را پای معنی در دل است

نیکخواهانم نصیحت میکنند
خشت بر دریا زدن بیحاصل است

ای برادر ما به گرداب اندریم
وان که شنعت میزند بر ساحل است

شوق را بر صبر قوت غالب است
عقل را با عشق دعوی باطل است

نسبت عاشق به غفلت میکنند
وان که معشوقی ندارد غافل است

دیده باشی تشنه مستعجل به آب؟
جان به جانان همچنان مستعجل است

بذل جاه و مال و ترک نام و ننگ
در طریق عشق اول منزل است

گر بمیرد طالبی دربند دوست
سهل باشد زندگانی مشکل است

عاشقی میگفت و خوش خوش میگریست
جان بیاساید که جانان قاتل است

سعدیا نزدیک رای عاشقان
خلق مجنونند و مجنون عاقل است

!حیاط خانه ما

2006-07-10T17:38:00.000+03:30

هفته قبل یک روز عصر که آمدم خانه ، پدرم مشغول آبیاری باغچه بودند. چند دقیقه ای وایسادم به گپ زدن باهاشون، و تازه فهمیدم که در این حیاط مختصر، چه خبر است! فی الفور به دوربین محترم متوسل شدم و چند تا عکس گرفتم که می بینید. حرف درست و حسابی که ندارم برای نوشتن، گفتم این چند تا عکس را بگذارم بلکه عزیزی به واسطه دیدن گل و بلبل هم که شده، سری به کلبه درویشان بزند!

یاد این بیت سعدی هم افتادم:

یکی درخت گل اندر حیاط خانه ماست
که سرو های چمن پیش قامتش پستند!

پیشنهاد می کنم روی عکس ها کلیک کنید و تصویر بزرگتر را ببینید.

!صعب روزی ، بوالعجب کاری ، پریشان عالمی

2006-07-06T11:20:00.000+03:30

سینه مالامال درد است ای دریغا مرهمی
دل ز تنهایی به جان آمد ، خدایا همدمی

چَشم آسایش که دارد از سپهر تیزرو ؟
!ساقیا جامی به من دِه، تا بیاسایم دمی

زیرکی را گفتم این احوال بین؛ خندید و گفت :
!صعب روزی ، بوالعجب کاری ، پریشان عالمی

در طریق عشق بازی ، امن و آسایش بلاست
ریش باد آن دل، که با درد تو خواهد مرهمی

اهل کام و ناز را در کوی رندی راه نیست
رهروی باید ، جهانسوزی؛ نه خامی ، بی غمی

آدمی در عالم خاکی نمی آید به دست
عالمی دیگر بباید ساخت ، از نو ، آدمی

گریه ی حافظ چه سنجد پیشِ استغنای عشق؟
!کاندرین دریا نماید هفت دریا، شبنمی

خدا پدر این جناب حافظ را بیامرزد که برای هر شرایطی، شعری دارد! خودش را هم بیامرزد، ما که بخیل نیستیم!

نوشتنم نمی آید. اما پر از حرفم. چه باید کرد در عالمی که هر روز، رنگی به خود می گیرد؟ این سرای فریب، چگونه می فریبد؟ چه کسی را می فریبد؟

می کوشد که همه را بفریبد، اما هر کسی را در سطحی! و یک سطح نه چندان نازل آن، اینکه آدمی را به خود مشغول و با خود درگیر می کند. دنیا حریف خوبی برای کشتی گرفتن نیست، به آن نپردازیم، از آن بپردازیم.

گر تکیه دهی وقتی، بر تخت سلیمان ده
ور پنجه زنی روزی، در پنجه رستم زن!

!یک ساعتم بگنجان در سایه عنایت

2006-06-21T20:58:00.000+03:30

زان یار دلنوازم، شکریست با شکایت
گر نکته دان عشقی، خوش بشنو این حکایت

بی مزد بود و منت هر خدمتی که کردم
یا رب مباد کس را مخدوم بی عنایت

چشمت به غمزه ما را خون خورد و میپسندی
جانا روا نباشد خون ریز را حمایت

در این شب سیاهم گم گشت راه مقصود
از گوشهای برون آی، ای کوکب هدایت

از هر طرف که رفتم جز وحشتم نیفزود
زنهار از این بیابان، وین راه بینهایت

ای آفتاب خوبان، میجوشد اندرونم
یک ساعتم بگنجان در سایه عنایت

این راه را نهایت صورت کجا توان بست
کش صد هزار منزل، بیش است در بدایت

هر چند بردی آبم، روی از درت نتابم
جور از حبیب خوشتر، کز مدعی رعایت

این چنین با همه در ساخته ای یعنی چه؟

2006-06-16T09:42:00.000+03:30

ناگهان پرده بر انداخته ای یعنی چه؟
مست از خانه برون تاخته ای یعنی چه؟

زلف در دست صبا، گوش به فرمان رقیب!
این چنین با همه در ساخته ای یعنی چه؟

شاه خوبانی و منظور گدایان شده ای!
قدر این مرتبه نشناخته ای یعنی چه؟

نه سرِزلفِ خود، اول تو به دستم دادی؟!
بازم از پای در انداخته ای، یعنی چه؟

هر کس از مُهره مِهر تو به نقشی مشغول
عاقبت با همه کج باخته ای یعنی چه؟

حافظا، در دل تنگت چو فرود آید یار
خانه از غیر نپرداخته ای یعنی چه؟

یک مطلب جالب

2006-06-14T18:42:00.000+03:30

ظاهرا مصلحتی در کار است که این سایت من که چند بار وعده اش را داده ام و آرزویش را کرده ام (!) راه نیفتد. امروز مطلبی را می خواندم از یک وبلاگ خواندنی که موضوعش چیزی بود که مدتی به آن فکر می کردم و اگر سایتی در کار بود، احتمالا در موردش چیزکی می نوشتم. این بود که باز هم با حسرت به یاد آن آرزوی دست نیافتنی افتادم و به یاد تعدادی موضوع دیگر که تصمیم داشته ام هر وقت سایت دار شدم بنویسمشان! حقیقت این است که خواه نا خواه، نوع مطالب این وبلاگ به سمت و سوی خاصی رفته است که دوستش دارم و دلم نمی خواهد وحدت کلی مضمونی آن به هم بخورد. به همین جهت هم به فکر سایتی افتاده ام که حداقل در آن بتوان تفکیک موضوعی بین مطالب ایجاد کرد. در هر حال، فعلا این مطلب را بخوانید (و فرض کنید که من نوشتمش!!) و پیشنهاد می کنم به این سایت هم مرتب سر بزنید که مطالب آموختنی و تامل برانگیزی دارد.

شب سمور و لب تنور

2006-06-12T21:46:00.000+03:30

شنيده‌ايم كه محمود غزنوى، شب دِى
شراب خورد و شبش جمله در سَمور گذشت

گداى گوشه ‏نشينى لب تنور گرفت
لب تنور بر آن بينواى عور گذشت‏

على الصّباح بزد نعره‏اى، كه اى محمود
شب سَمور گذشت و لب تنور گذشت‏

شب یلدا هم می گذرد، چه در پوست سَمور، چه لخت و عورْ کنارِ تنور!

گنج و رنج و غم و شادىّ جهان در گذر است
عاقل آن به كه در انديشه‏ پايان باشد

در جهانی که می گذرد، چه باید کرد؟ از این عمر چه می ماند؟ چه می تواند بماند؟

اگر آنچه باید کرد و آنگونه که باید بود، ابهامی داشته باشد؛ آنچه نباید کرد و آنگونه که نباید بود، بیش و کم روشن است. اولینش به گمانم این است که نباید دل بست. باید گذاشت و گذشت، و "هر آنچه نپاید، دلبستگی را نشاید".

قدم بعدی چیست؟

آزاد و دلشاد

2006-06-11T08:51:00.000+03:30

بیا تا زین سپس دلشاد باشیم

چو مرغان هوا آزاد باشیم

خوشا مرغی که در بند قفس نیست

بجز آزادگانْ دلشادْ کس نیست

روزگاری من و دل ساکن کویی بودیم

2006-06-04T22:42:00.000+03:30

دوستان شرح پریشانی من گوش کنید ـ داستان غم پنهانی من گوش کنید
قصه بی سر و سامانی من گوش کنید ـ گفتگوی من و حیرانی من گوش کنید

شرح این آتش جانسوز نگفتن تا کی؟
سوختم سوختم، این راز نهفتن تا کی؟

روزگاری من و دل ساکن کویی بودیم ـ ساکن کوی بت عربده جویی بودیم
دل و دین باخته، دیوانه رویی بودیم ـ بسته سلسله سلسله مویی بودیم

کس در آن سلسله غیر از من و دلبند نبود
یک گرفتار از این جمله که هستند نبود

نرگس غمزه زنش این همه بیمار نداشت ـ سنبل پرشکنش هیچ گرفتار نداشت
این همه مشتری و گرمی بازار نداشت ـ یوسفی بود ولی هیچ خریدار نداشت

اول آن کس که خریدار شدش من بودم
باعث گرمی بازار شدش من بودم

عشق من شد سبب خوبی و رعنایی او ـ داد رسوایی من، شهرت زیبایی او
بس که دادم همه جا شرح دل آرایی او ـ شهر پرگشت زغوغای تماشایی او

این زمان عاشق سرگشته فراوان دارد
کی سر برگ من بی سر و سامان دارد؟

چاره این است و ندارم به از این رای دگر ـ که دهم جای دگر، دل به دل آرای دگر
چشم خود فرش کنم زیر کف پای دگر ـ بر کف پای دگر بوسه زنم جای دگر

بعد از این رای من این است و همین خواهد بود
من بر این هستم و البته چنین خواهد بود

پیش او یارِ نو و یارِ کهن هر دو یکی است ـ حرمت مدعی و حرمت من، هر دو یکی است
قول زاغ و غزل مرغ چمن، هر دو یکی است ـ نغمه بلبل و غوغای زغن هر دو یکی است

این ندانسته که قدر همه یکسان نبود
زاغ را مرتبه مرغ خوش الحان نبود

چون چنین است پی یار دگر باشم به ـ چند روزی پی دلدار دگر باشم به
عندلیبِ گل ِ رخسارِ دگر باشم به ـ مرغ خوش نغمه گلزار دگر باشم به

نوگلی کو که شوم بلبل دستان سازش؟
سازم از تازه جوانان چمن، ممتازش

آن که بر جانم از او دم به دم آزاري هست ـ مي توان يافت كه بر دل زمنش باري هست
از من و بندگي من اگرش عاري هست ـ بفروشد كه به هر گوشه خريداري هست

به وفاداري من نيست در اين شهر كسي
بنده اي هم چو مرا هست خريدار بسي

مدتي در ره عشق تو دويديم بس است ـ راه ِ صد باديه درد، بُريديم بس است
قدم از راه طلب باز کشیدیم بس است ـ اول و آخر این مرحله دیدیم بس است

بعد از این ما و سر کوی دل آرای دگر
با غزالی به غزل خوانی و غوغای دگر

تو مپندار که مهر از دل محزون نرود ـ آتش عشق به جان افتد و بیرون نرود
وین محبت به صد افسانه و افسون نرود ـ چه گمان غلط است این، برود چون نرود

چند کس از تو و یاران تو آزرده شود ؟
دوزخ از سردی این طایفه افسرده شود

ای پسر چند به کام دگرانت بینم؟ ـ سرخوش و مست زجام دگرانت بینم؟
مایه عیش مدام دگرانت بینم؟ ـ ساقیِ مجلس عام دگرانت بینم؟

تو چه دانی که شدی یار چه بی باکی چند
چه هوس ها که ندارند هوسناکی چند

در کمین تو بسی عیب شماران هستند ـ سینه پر درد ز تو، کینه گذاران هستند
داغ بر سینه ز تو سینه فکاران هستند ـ غرض این است که در قصد تو یاران هستند

باش مردانه که ناگاه قفایی نخوری
واقف دور و برت باش که پایی نخوری

گر چه از خاطر«وحشی» هوس روی تو رفت ـ وز دلش آرزوی ِ قامت ِ دلجوی ِ تو رفت
شد دل آزرده و آزرده دل از کوی تو رفت ـ با دل پرگله از ناخوشی خوی تو رفت

حاش لله که وفای تو فراموش کند
سخن مصلحت آمیز کسان گوش کند

تشبه به مسیح

2006-05-23T18:04:00.000+03:30

کتابی هست به نام تشبه به مسیح که نوشته قدیس توماس آکمپیس از کشیشان مسیحی است و ترجمه فارسی آن با ویراستاری مصطفی ملکیان و توسط انتشارات نگاه معاصر به چاپ رسیده است. این کتاب را نخوانده به دوستی هدیه داده بودم که بخشی از آنرا نوشت و برایم فرستاد! تازه فهمیدم که چه کتاب جالبی را از دست داده ام! بخشی از آنرا بخوانید:

در بیان مدارا با خطایای دیگران

آنچه را در خود یا در دیگران ، قادر به اصلاحش نتوان شد، باید صبورانه تحمل کرد تا وقتی که خداوند خلاف آنرا مقدر سازد. توجه داشته باش که این چه بسـا برای آزمودن صبرمان ، که بدون آن شایسـتگی هایمان را ارزش چندانی نیست، بهتر باشد . هر گاه چـنین موانعی پیش رویت قرار گرفت ، نزد خداوند دست به دعا بردار که تو را از پیش خود مددی رساند و فیضی عطا کند تا به حال خوش آنها را تاب آوری.

اگر آنکس که چند بار هشـدار داده شده ، همچـنان سر سختی می کند ، با او جدل مکن و همه کار را به خدا واگذار، باشد که اراده اش محقق شود و نامش متبرک در جملگی بندگانش، زیرا او خوب می داند که چگونه از دل پلیدی ، نیکی برون آورد. بکوش تا صبوری پیشه کنی ، با خطا ها و معایب دیگران مدارا کن ، زیرا درتو نـیز بسیاری خطـاها هسـت که دیـگران بایـد آ ن را تاب آورند! اگر نمی توانی خویشــتن را به آن قالب که آرزو داری ، در آوری ، این چه توقع اسـت که دیگران را کاملا مورد پسـند خود می خواهی؟ ما از دیگران توقع کمال داریم اما به اصلاح معایب خویش قیام نمی کنیم!

می خواهیم که دیگران به سختی توبیخ شوند و حال آنکه به اصلاح شدن خویش بی رغبتیـم . دوست داریم که آزادی دیگران را محدود کنیم ، اما نمی خواهیم هیچ چیز از خودمان دریغ شود . دیگران را مقید به قوانـین میخواهیم ، اما خود از هر قیدی سر باز میزنیم . پس این به قدر کفایت آشکار است که ما اغلب خود و همسایگانمان را به یک چشم نمی بینیم . اما اگر همـگان به کمال رسیده بودند ، آنگاه باید چه چیز را محض خاطر مسیح در دیگران تاب می آوردیم؟

اینک ، خدا امور را به این نحـو مقدر فرموده است تا بیـاموزیم که در سنگیـنی بار دیگران شریک شویم . زیرا هیچ کس فارغ از خطایا و هیچ کس فارغ از بار خویش نیست ، احدی مکتـفی به نفس خود نیسـت ، هیچ کس نمی تواند تنـها به حکمت خویـش تکیه کند . از این سبب ما را باید که یکدیگر را حامی باشیـم ، تسلی دهیـم ، مدد رسانیم ، یاد دهیم و اندرز گوییم .

دوران مشقـت ، بهـتر از هر چیز ارزش حقیـقی انسان را آشکار می سازد ، او را بی رمق نمی کـند ، بلکه سرشـت حقیـقی اش را نشانش میدهـد.

مهربان بر عبوس غلبه می کند

2006-05-17T22:02:00.000+03:30

هیچ چیز در دنیا به نرمی و انعطاف پذیری آب نیست؛
ولی برای حل مواد سخت و انعطاف ناپذیر؛ چیزی نمی تواند بر آن پیشی گیرد.

نرم بر سخت غالب می شود؛
مهربان بر عبوس غلبه می کند.

همه می دانند که این یک حقیقت است؛
اما عده کمی می توانند در اجرای آن ممارست و استقامت کنند.

بنابر این، استاد همچنان می ماند، آرام در میان اندوه، و شیطان نمی تواند به قلبش نفوذ کند،
به خاطر اینکه او کمک به مردم را رها کرده؛ این بهترین کمک به مردم است.

حرفهای واقعی متناقض به نظر می رسند.

شکست یک فرصت است؛
اگر دیگران را سرزنش کنی، این سرزنش پایانی ندارد.

بنابر این، استاد فقط به وظایف خود عمل می کند؛
و اشتباهات خود را تصحیح می کند.

او کاری را انجام می دهد که احتیاج دارد انجام دهد؛
و از دیگران چیزی نمی خواهد.

تائو ته چینگ

گر دردی از او بردی، صد خنده به درمان کن

2006-05-06T23:01:00.000+03:30

گر عارف حق بینی، چشم از همه بر هم زن
چون دل به یکی دادی، آتش به دو عالم زن

هم نکته‌ی وحدت را با شاهد یکتاگو
هم بانگ اناالحق را بر دار معظم زن

هم چشم تماشا را بر روی نکو بگشا
هم دست تمنا را بر گیسوی پر خم زن

ذکر از رخ رخشانش، با موسی عمران گو
حرف از لب جان بخشش، با عیسی مریم زن

حال دل خونین را با عاشق صادق گو
رطل می صافی را با صوفی محرم زن

چون ساقی رندانی، می با لب خندان خور
چون مطرب مستانی، نی با دل خرم زن

چون آب بقا داری، بر خاک سکندر ریز
چون جامْ به چنگ آری، با یاد لبِ جَم زن

چون گرد حرم گشتی، با خانه خدا بنشین
چون می به قدح کردی، بر چشمه‌ی زمزم زن

در پای قدح بنشین، زیبا صنمی بُگزین
اسباب ریا برچین، کمتر ز دعا دم زن

گر تکیه دهی وقتی، بر تخت سلیمان ده
ور پنجه زنی روزی، در پنجه رستم زن

گر دردی از او بردی، صد خنده به درمان کن
ور زخمی از او خوردی، صد طعنه به مرهم زن

یا پای شقاوت را بر تارک شیطان نه
یا کوس سعادت را بر عرش مکرم زن

یا خازن جنت شو، گلهای بهشتی چین
یا مالک دوزخ شو، درهای جهنم زن

یا بنده‌ی عقبا شو، یا خواجه‌ی دنیا شو
یا ساز عروسی کن، یا حلقه‌ی ماتم زن

زاهد، سخن تقوی، بسیار مگو با ما
دم درکش از این معنی، یعنی که نفس کم زن

گر دامن پاکت را آلوده به خون خواهد
انگشت قبولت را بر دیده‌ی پر نم زن

گر هم دمی او را، پیوسته طمع داری
هم اشک پیاپی ریز، هم آه دمادم زن

سلطانی اگر خواهی، درویش مجرد شو
نه رشته به گوهر کش، نه سکّه به درهم زن

چون خاتم کارت را، بر دست اجل دادند
نه تاج به تارک نه، نه دست به خاتم زن

تا چند فروغی را، مجروح توان دیدن
یا مرهم زخمی کن، یا ضربت محکم زن

فروغی بسطامی

2006-04-17T20:48:00.000+03:30

خواستم چیزکی بنویسم، باز هم شعری به دادم رسید! با حوصله بخوانید از اخوان ثالث و با این توضیح مکرر که او هم البته فرزند زمان خویشتن بود و همه آنچه نوشته، نه بیان حرف دل من است، نه مناسب شرایط این روزگار. ولی قوت شعر، در آن است که بیش و کم دغدغه هایی انسانی در آن باشد که تجربیات مشترک آدمیان است، صرف نظر از برخی جزئیات و ظرایف. این عبارات را ببینید:

مشتهاي آسمانكوبِ قوي
وا شده ست و گونه گون، رسوا شده ست
يا نهان، سيلي زنان، يا آشكار
كاسه ي پست گداييها شده ست

آدم های بزرگ را دیده اید که آب رفته اند؟ مرد هایی که مترسک شده اند؟ زنانی که عروسک شده اند؟ مشت های گره کرده که باز شده اند؟ ابرو های در هم که "برداشته شده اند"؟! دست های زمخت که لطیف شده اند؟ اراده های مردانه که دیگر نیستند؟

آن كه در خونش طلا بود و شرف
شانه اي بالا تكاند و جام زد
چتر پولادين ناپيدا به دست
رو به ساحلهاي ديگر گام زد

این گونه آدمیان را هم دیده اید که گویی در این دنیا نیستند؟ و حال خود را با آنها قیاس کرده اید؟

در شگفت از اين غبار بي سوار
خشمگين ، ما ناشريفان مانده ايم
آبها از آسيا افتاده ، ليك
باز ما با موج و توفان مانده ايم

خود شعر را بخوانید:

موجها خوابيده اند ، آرام و رام
طبلِ توفان، از نوا افتاده است
چشمه هاي شعله ور خشكيده اند
آبها از آسيا افتاده است

در مزار آبادِ شهرِ بي تپش
وايِ جغدي هم نمي آيد به گوش
دردمندان، بي خروش و بي فغان
خشمناكان، بي فغان و بي خروش

آهها در سينه ها گم كرده راه
مرغكان، سرشان به زير بالها
در سكوتِ جاودان مدفون شده ست
هر چه غوغا بود و قيل و قال ها

آبها از آسيا افتاده است

دارها برچيده، خونها شسته اند
جاي رنج و خشم و عصيان، بوته ها،
پشكبُنهاي پليدي، رُسته اند

مشتهاي آسمانكوبِ قوي
وا شده ست و گونه گون، رسوا شده ست
يا نهان، سيلي زنان، يا آشكار
كاسه ي پست گداييها شده ست

خانه خالي بود و خوان، بي آب و نان
و آنچه بود ، آش دهن سوزي نبود
اين شب است ، آري ، شبي بس هولناك
ليك پشت تپه هم روزي نبود

باز ما مانديم و شهر بي تپش
و آنچه كفتار است و گرگ و روبه است
گاه مي گويم فغاني بر كشم
باز مي بيتم صدايم كوته ست

باز مي بينم كه پشت ميله ها
مادرم استاده ، با چشمان تر
ناله اش گم گشته در فريادها
گويدم گويي كه : من لالم ، تو كر

آخر انگشتي كند چون خامه اي
دست ديگر را بسان نامه اي
گويدم بنويس و راحت شو به رمز
تو عجب ديوانه و خودكامه اي

من سري بالا زنم ، چون ماكيان
از پسِ نوشيدنِ هر جرعه آب
مادرم جنباند از افسوس، سر
هر چه از آن گويد ، اين بيند جواب

گويد آخر ... پيرهاتان نيز ... هم
گويمش اما جوانان مانده اند
گويدم اينها دروغند و فريب
گويم آنها بس به گوشم خوانده اند
گويد اما خواهرت ، طفلت ، زنت... ؟
من نهم دندان غفلت بر جگر
چشم، هم اينجا دم از كوري زند
گوش، كز حرف نخستين بود كر

گاه رفتن، گويدم نوميدوار
و آخرين حرفش كه : اين جهل است و لج
قلعه ها شد فتح ، سقف آمد فرود
و آخرين حرفم ستون است و فرج

مي شود چشمش پر از اشك و به خويش
مي دهد اميد ديدار مرا
من به اشكش خيره از اين سوي و باز
دزد مسكين، برده سيگار مرا!

آبها از آسيا افتاده ، ليك
باز ما مانديم و خوان اين و آن
ميهمان باده و افيون و بنگ
از عطاي دشمنان و دوستان

آبها از آسيا افتاده ، ليك
باز ما مانديم و عدل ايزدي
و آنچه گويي، گويدم هر شب زنم:
باز هم مست و تهي دست آمدي؟

آن كه در خونش طلا بود و شرف
شانه اي بالا تكاند و جام زد
چتر پولادين ناپيدا به دست
رو به ساحلهاي ديگر گام زد

هر كه آمد، بار خود را بست و رفت
ما همان بدبخت و خوار و بي نصيب
زآن چه حاصل؟ جز دروغ و جز دروغ ؟
زين چه حاصل؟ جز فريب و جز فريب ؟

باز مي گويند : فرداي دگر
صبر كن تا ديگري پيدا شود
كاوه اي پيدا نخواهد شد ، اميد
كاشكي اسكندري پيدا شود

مهدی اخوان ثالث

میلاد، مبارک

2006-04-16T11:30:00.000+03:30

سالروز تولد پیامبر و امام صادق علیهما السلام برای همه مبارک باشد.

امسال دوستان بسیاری سالروز تولدم را با هدیه ای تبریک گفتند که از همه آنها ممنونم. چون نمی توانم نام همه را بیاورم، نام هیچیک را نمی آورم. این عکس هم از جشن تولد (!) نیمه شب و مختصر و مفید ماست که به لطف دوستان برگزار شد؛ ساعت نزدیک 12 شب سه شنبه، حیاط خانه ما!

هر چه می گذرد در نوشتن مطلب سخت گیر تر می شوم. به همین دلیل بیشتر شعر می بینید در اینجا که البته انتخاب آنها هم نسبتا سخت گیرانه است و به نحوی حامل حال من هم هستند. امیدوارم اگر بالاخره این سایت شخصی راه افتاد، با توجه به امکان دسته بندی مطالب، بخش های آسان گیرانه تری هم در انجا درست کنم تا بیشتر بنویسم! در هر حال از دوستانی که به واسطه لطفشان از من می خواهند که هم زودتر مطالب را بروز کنم و هم به جای نقل شعر و مطلب، خودم بنویسم، ممنونم و امیدوارم که این خواسته شان را بتوانم اجابت کنم، هر چند خائفم که بضاعت ناچیزم، پرگویی را به بیهوده گویی بکشاند، و هرچند که کم گویی و گزیده گویی، حلاوت دیگری دارد، اما گویا فضای وبلاگ و عالم سایبر هم اقتضائات دیگری دارد!

به یاد یک دوست

2006-04-03T14:44:00.000+03:30

خبردار شدم که بابک حکیمی نیا ـ که از گروه فیزیک دانشگاه تهران می شناختمش ـ به رحمت خدا رفته است. نام او همواره برایم تداعی کننده غزلی از حافظ بود که اول بار از او شنیدم، در کتابخانه گروه فیزیک و نمی دانم به چه مناسبت! با هم نشست و برخواست چندانی نداشتیم، یک روز اتفاقی در کتابخانه از کنار هم رد می شدیم که نمی دانم چه شد که این غزل را برایم خواند! به یاد او این غزل زیبا را بخوانید و برایش آمرزشی طلب کنید. روانش شاد.

می خواه و گل افشان کن، از دهر چه میجویی؟
این گفت سحرگه گل، بلبل تو چه میگویی؟

مسند به گلستان بر، تا شاهد و ساقی را
لب گیری و رخ بوسی، مِی نوشی و گل بویی

شمشاد خرامان کن و آهنگ گلستان کن
تا سرو بیاموزد از قد تو دلجویی

تا غنچه خندانت دولت به که خواهد داد
ای شاخ گل رعنا از بهر که میرویی؟

امروز که بازارت پرجوش خریدار است
دریاب و بنه گنجی از مایه نیکویی

چون شمع نکورویی، در رهگذر باد است
طرف هنری بربند، از شمع نکورویی

آن طره که هر جعدش، صد نافه چین ارزد
خوش بودی اگر بودی، بوییش ز خوش خویی

هر مرغ به دستانی، در گلشن شاه آمد
بلبل به نواسازی، حافظ به غزل گویی

بهاریه 5

2006-03-31T10:49:00.000+03:30

بهار آمد گل و نسرين نياورد
نسيمی بوی فروردين نياورد

پرستو آمد و از گل خبر نيست
چرا گل با پرستو همسفر نيست؟

چه افتاد اين گلستان را چه افتاد؟
که آيين بهاران رفتش ازياد؟

چرا می نالد ابر برق در چَشم؟
چه می گويد چنين زار از سر خشم؟

چرا خون می چکد از شاخهء گل؟
چه پيش آمد؟ کجا شد بانگ بلبل؟

چه درد است اين، چه درد است اين، چه درد است؟
که در گلزار ما اين فتنه کرده است؟

چرا در هر نسيمی بوی خون است؟
چرا زلف بنفشه سرنگون است؟

چرا سربُرده نرگس در گريبان؟
چرا بنشسته قُمری چون غريبان؟

چرا پروانگان را پر شکسته است؟
چرا هر گوشه، گرد غم نشسته است؟

چرا مطرب نمی خواند سرودی؟
چرا ساقی نمی گويد درودی؟

چرا خورشيد فروردين فرو خفت؟
بهار آمد گل نوروز نشکفت!

مگر خورشيد و گل را کس چه گفت است؟
که اين لب بسته و آن رخ نهفته است؟

مگر دارد بهار نورسيده؟
دل و جانی چو ما در خون کشيده؟

مگر گل، نو عروس شوی مرده است؟
که روی از سوگ و غم در پرده برده است؟

مگر خورشيد را پاس زمين نيست؟
که از خون شهيدان شرمگين نيست؟

•:*¨`*:•. :*¨`*:•. .•:*¨`*:•

بهارا تلخ منشين، خيز و پيش آی
گره واکن ز ابرو، چهره بگشای

بهارا، خيز و زان ابر سبک رو
بزن آبی به روی سبزهء نو

بر و رويی به سرو و ياسمن بخش
نوايی نو به مرغان چمن بخش

برآر از آستين، دست گل افشان
گلی بر دامن اين سبزه بنشان

بهارا بنگر اين دشت مشوش
که می بارد بر آن باران آتش

بهارا بنگر اين خاک بلاخيز
که شد هر خاربن چون دشنه خونريز

بهارا بنگر اين صحرای غمناک
که هر سو کشته ای افتاده بر خاک

بهارا بنگر اين کوه و در و دشت
که از خون جوانان لاله گون گشت

بهارا دامنی افشان ز گلبن
مزار کشتگان را غرق گل کن

بهارا شور شيرينم برانگيز
شرار عشق ديرينم برانگيز

بهارا زنده مانی، زندگی بخش
به فروردين ما فرخندگی بخش

هنوز اينجا جوانی دلنشين است
هنوز اينجا نفس ها آتشين است

مبين کاين شاخهء بشکسته، خشک است
چو فردا بنگری، پر بيدمشک است

مگو کاين سرزمينی شوره زار است
چو فردا در رسد رشک بهار است

بهارا باش، کاين خون گل آلود
برآرد سرخ گل، چون آتش از دود

اگر خود عمر باشد سر برآريم
دل و جان در هوای هم گماريم

دگر بارت چو بينم، شاد بينم
سرت سبز و دلت آباد بينم

به نوروز دگر هنگام ديدار
به آيين دگر آيی پديدار

ه.ا.سايه

باش تا با تو بهار آيد و صبح آيد و باران

2006-03-29T17:15:00.000+03:30

که خَرَد باز خِرَد را که گرفتار جنون شد؟
که زند راه سلامت که دل از پرده برون شد؟
رخ فرّخ بنمودی و دل از خلق ربودی
مزن آن خنده فرخنده؛ چه غم ها که فزودی
نه عجب پرده خلقی، که بدرّی و بسوزی
چه سزد شب چو نسوزد، که فروزد چو تو روزی

به کجا می روی ای تازه‌تر از صبح بهاران؟
باش تا با تو بهار آيد و صبح آيد و باران
باش تا با تو شراب آيد و شهد آيد و شادی
شهد الله که درِ شهد، به گيتی تو گشادی

مَه من، مِهتری از ماه و به از مِهر مَهينی
شفقت را شفقی بخش به رخسار زمينی
خارِ خوارم که تو خورشيدی و من سايه نشينم
بکِش اين خار و گرنه، بکُشد خوار و مُهينم
تو برآ، کی دگری با تو چو خورشيد برآيد؟
به برآ، ورنه دل از سينه اميد برآيد!

به سرِِ چشمه نشستی که گِل چهره بشويی؟
چشمه در چشم تو خود شست و سَمَر شد به نکويی
تو به گِل نيم نگه کردی و گِل صاحب جان شد
به دلم پرده زن ای دوست که در پرده نهان شد
شب مهجوری جان بنگر و زندانِ زمانه
فرحی بخش و فروغی که فسردم زفسانه

محرمانِ مَه و محروم زمهريم خدايا!
يوسفان در چَه و گرگانِ سپهريم خدايا!
بِدَم ای برق! که بر غيرت ناهيد بخندم
بِدَر ای زرق! که بر غير، درِ ديده ببندم
ای به چالاکی و پاکی، غم باران بهاری
غم ياران خور و باران کن و مپسند غباری
سخنِ آب زبهر دل من گوی، که جويم
بنشين بر لبِ اين جو، که دگر بحر نجويم
رو تُرُش کردم و قند تو به صد زهر چشيدم
ناز خوش کردم و مهر تو به صد قهر خريدم

ديدمت دوش که می آمدی ای کوکب دُرّی
شب تهی شد که درآيی تو بدين پاکی و پُرّی
به دو صد ناز فرودآ که به صد جاه رسيدی
چه نکويی، چه سپيدی، مگر از ماه رسيدی؟
به دو صد ناز درآيی که دو صد راز بگويی
خبر از بحر دهی، قصه پرواز بگويی
به فدای تو که دل داری و دل‌بُرده خويشی
به سرای منی اما به سراپرده خويشی

هله، اندوه سرآمد، بزن آن ساز طرب را!
هله، مطلوب درآمد، بشکن پای طلب را!
دگر آن باده چه نوشم؟ نه ملولم، نه خُمارم
دگر آن ژنده چه پوشم؟ نه خزانم که بهارم

تو مرا يار گرفتی، زچه از بخت بنالم؟
تو مرا بال گشودی، زچه بر عرش نبالم؟
همه عطرم، همه نورم، همه موجم، همه شورم
هم‌نشين مَه و هم‌سايه دريای طهورم
سخن رنج نگويم که بدان گنج رسيدم
زطلب در طرب افتادم و از شب برهيدم

ای شب از رؤيت روحانی رؤيای تو روشن!
به سيه روزی ما بنگر و روز آر به روزن!
روزها در غم ما ياوه و بي‌گاه و تبه شد
مه فرومُرد و گرفت اختر و خورشيد، سيه شد
تو درخشيدی و خورشيد درخشيد دوباره
تو بمان تا مَه و خورشيد بمانند هماره

عبدالکریم سروش

بهاریه 4

2006-03-25T12:10:00.000+03:30

تا کنون سه بهاریه از سعدی و حافظ گذاشته ام. هر چند هنوز به شیراز گل و بلبل نرسیده ایم ، ولی حسابی هوای شعر و شاعری به سرمان زده است! فقط نمی دانم بهار آینده باید چه کنم که دیگر شعری سراغ نخواهم داشت! خدا بزرگ است، تا آن موقع ان شالله بهاریه های جدیدی سروده یا یافته خواهد شد. اما حالا نوبت شاعران معاصر است. فعلا این قطعه معروف و لطیف را از فریدون مشیری داشته باشید تا وقتی رسیدم شیراز، غزلی هم از ه.ا.سایه برایتان بگذارم که در حال و هوای دیگری است. اگر فرصتی دست داد، شعر مشیری را با صدای شجریان در کاست بوی باران، گوش کنید و حظ ببرید، خصوصا اگر هوا بارانی بود، این شعر هم در آن کاست، حال و هوایتان را به کلی بهاری خواهد کرد.

بوی باران، بوی سبزه بوی خاک
شاخه های شسته، باران خورده، پاک
آسمان آبی و ابر سپید
برگ های سبز بید
عطر نرگس، رقص باد
نغمه شوق پرستوهای شاد
خلوت گرم کبوتر های مست
نرم نرمک می رسد اينک بهار
خوش به حال روزگار

خوش به حال چشمه ‌ها و دشتها
خوش به حال دانه‌ها و سبزه‌ها
خوش به حال غنچه‌های نيمه‌باز
خوش به حال دختر ميخک که می خندد به ناز
خوش به حال جام لبريز از شراب
خوش به حال آفتاب

ای دل من گرچه در اين روزگار
جامه رنگين نمی‌ پوشی به کام
باده رنگين نمی ‌بينی به جام
نُقل و سبزه در ميان سفره نيست
جامت از آن مِی که می ‌بايد تهی است؛

ای دريغ از تو، اگر چون گل نرقصی با نسيم!
ای دريغ از من اگر مستم نسازد آفتاب!
ای دريغ از ما اگر کامی نگيريم از بهار!

گر نکوبی شيشه غم را به سنگ
هفت رنگش می‌شود هفتاد رنگ

بهاریه 3

2006-03-23T18:52:00.000+03:30

ابر آذاری برآمد، باد نوروزی وزید
وجه می میخواهم و مطرب، که میگوید: رسید

شاهدان در جلوه و من شرمسار کیسهام
بار عشق و مفلسی صعب است، میباید کشید

قحط جود است، آبروی خود نمیباید فروخت
باده و گل از بهای خرقه میباید خرید

گوییا خواهد گشود از دولتم کاری که دوش
من همیکردم دعا و صبح صادق میدمید

با لبی و صد هزاران خنده، آمد گل به باغ
از کریمی گوییا در گوشهای بویی شنید

دامنی گر چاک شد در عالم رندی چه باک
جامهای در نیک نامی نیز میباید درید

این لطایف کز لب لعل تو من گفتم که گفت
وین تطاول کز سر زلف تو من دیدم که دید

عدل سلطان گر نپرسد حال مظلومان عشق
گوشه گیران را ز آسایش طمع باید برید

تیر عاشق کش ندانم بر دل حافظ که زد
این قدر دانم که از شعر ترش خون میچکید

بهاریه 2

2006-03-21T23:47:00.000+03:30

ز کوی یار میآید، نسیم باد نوروزی
از این باد ار مدد خواهی، چراغ دل برافروزی

چو گل گر خردهای داری، خدا را، صرف عشرت کن
که قارون را غلطها داد، سودای زراندوزی

ز جام گل، دگر بلبل، چنان مست می لعل است
که زد بر چرخ فیروزه، صفیر تخت فیروزی

به صحرا رو که از دامن، غبار غم بیفشانی
به گلزار آی کز بلبل، غزل گفتن بیاموزی

چو امکان خلود، ای دل، در این فیروزه ایوان نیست
مجال عیش فرصت دان، به فیروزی و بهروزی

طریق کام بخشی چیست؟ ترک کام خود کردن
کلاه سروری آن است، کز این ترک بردوزی

سخن در پرده میگویم، چو گل از غنچه بیرون آی
که بیش از پنج روزی نیست، حکمِ میرِ نوروزی

ندانم نوحه قُمری، به طرف جویباران چیست
مگر او نیز همچون من، غمی دارد شبانروزی؟

میای دارم چو جان صافی و صوفی میکند عیبش
خدایا هیچ عاقل را، مبادا بخت بد روزی

جدا شد یار شیرینت، کنون تنها نشین ای شمع
که حکم آسمان این است، اگر سازی و گر سوزی

به عُجب علم نتوان شد ز اسباب طرب محروم
بیا ساقی که جاهل را، هنی تر میرسد روزی

می اندر مجلس آصف، به نوروز جلالی نوش
که بخشد جرعه جامت، جهان را ساز نوروزی

نه حافظ میکند تنها، دعای خواجه تورانشاه
ز مدح آصفی خواهد، جهان عیدی و نوروزی

جنابش پارسایان راست، محراب دل و دیده
جبینش صبح خیزان راست، روز فتح و فیروزی

سرعت ـ تقوا

2006-03-21T23:19:00.000+03:30

مسیر حدود 10 ساعته تهران ـ مشهد را 17 ساعته پیمودیم! یک شب هم در ولایات پدری ـ ایالات متحده سبزوار ـ بیتوته کردیم. طولانی شدن سفر دو علت داشت؛ یکی شلوغی بیش از حد جاده بود که در چند نوبت، روی ترافیک بزرگراه های تهران را در ساعات شلوغش کم کرده بود. اما علت دیگری هم بود که جالب تر بود برایم. با ماشین تازه ای حرکت کرده بودیم که هنوز چند روزی از سر هم بندیش (همان تولید سابق) نگذشته بود و سر هم بند محترم (شرکت معظم ایران خودرو) سفارشمان کرده بود که این زبان بسته قبل از سرویس 1500 کیلومتر، سرعت بیش از 100 کیلومتر در ساعت به خود نبیند. اینکه این موضوع چقدر خودش دلیل بود، چقدر بهانه ... بماند، اما هر چه بود، کم و بیش این قاعده حداکثر سرعت، 100 کیلومتر در ساعت را رعایت می کردیم. کسانی که اهل رانندگی در جاده ها هستند، می دانند که اینکه بتوانی با سرعت بیشتری بروی آن هم در این مدت و مسافت طولانی، و نروی، چه ریاضتی است! اوایل ماجرا، داستان فراموشم می شد و گهگاه با نهیب مادرانه به خود می آمدم که عنان اختیار از کف رفته را به کف آورم و مرکب رهوار را رخصت تاخت خارج از قاعده ندهم. بگذرم از شرح این خون جگر؛ مرادم اشاره به نکته ایست که در حین این ریاضت نیمه اجباری به ذهنم رسید: خودداری از تندروی، در عموم موارد و مصادیقش برای نفس آدمی مشکل است. بی اخلاقی ها هم معمولا همین جا ها بروز می کنند که کسی می تواند بی قاعده بتازد و مرکب نفس را مهار نمی زند. خودداری کردن و امساک در استفاده از تواناییها ـ آنجا که موضوع، موافق طبع و غریزه است ـ همان تقواست. به تعبیری می توان گفت که تقوا، ترمز مومن است در جایی که می تواند تند برود و طبع او هم بر این تندروی مایل است. آدم اهل تندروی، انسان بی ترمز، چندان بهره ای از تقوا ندارد. چند مصداق در ذهن بیاورید تا ببینید می توانید با این گزاره حاصل از تقوای اجباری من در این رانندگی ریاضت آمیز موافقت کنید یا نه؟!

بهاریه 1

2006-03-19T21:17:00.000+03:30

درخت غنچه برآورد و بلبلان مستند
جهان جوان شد و یاران به عیش بنشستند

حریف مجلس ما خود همیشه دل می بُرد
علی الخصوص که پیرایه ای براو بستند

کسان که در رمضان، چنگ می شکستندی
نسیم گل بشنیدند و توبه بشکستند

بساط سبزه لگد کوب شد به پای نشاط
ز بس که عارف و عامی به رقص برجستند

دو دوست قدر شناسند، عهد صحبت را
که مدتی ببریدند و باز پیوستند

به در نمی رود از خانگه یکی هشیار
که پیش شحنه بگوید که صوفیان مستند

یکی درخت گل اندر میان خانه ماست
که سروهای چمن پیش قامتش پستند

اگر جهان همه دشمن شود به دولت دوست
خبر ندارم از ایشان که در جهان هستند

به سرو گفت کسی که میوه ای نمی آری؟
جواب داد که ازادگان تهی دستند

به راه عقل برفتند سعدیا بسیار
که ره به عالم دیوانگان ندانستند

باز آمدم چون عید نو

2006-03-19T07:02:00.000+03:30

باز آمدم چون عيد نو،
تا قفل زندان بشكنم

وين چرخ مردمخوار را،
چنگال و دندان بشكنم

هفت اختر بى آب را،
کاین خاكيان را مى خورند

هم آب بر آتش زنم،
هم بادهاشان بشكنم

گر پاسبان گويد كه هى،
بر وى بريزم جام مى

دربان اگر دستم كشد،
من دست دربان بشكنم

!روز با نشاط من

2006-03-18T21:43:00.000+03:30

روز جالبی بود امروز؛ از جزئیاتش بگذریم، ولی علی رغم خستگی، با نشاطم. الان که رسیدم خانه و یکراست آمدم سر وقت ایمیل ها، با خبر آزادی گنجی هم مواجه شدم. هر بار که یاد او می افتم، غصه ای در درونم سر باز می کند که چرا در جامعه دین مدار ما باید چنین به سر کسانی بیاید؟ خسته ام و حس و حال ادبی نوشتن ندارم. رمق پختن مطلب را هم ندارم؛ همین قدر داشته باشید که افسوس بر جامعه ای که می توانستیم داشته باشیم و نداریم و دریغ بر داشته هایی که بر باد می روند و استعداد هایی که منزوی می شوند و ... اوقات بسیاری با من است؛ خصوصا مواقعی اینچنین.

بهار غم بار

2006-03-18T01:02:00.000+03:30

گل از طراوت باران صبحدم، لبریز
هوای باغ و بهار، از نسیم و نم، لبریز

صفای روی تو، ای ابر مهربان بهار
که هست دامنت از رشحه کرم، لبریز

هزار چلچله در برج صبح می خوانند
هنوز گوش شب، از بانگ زیر و بم، لبریز

به پای گل چه نشینم درین دیار، که هست
روان خلق، ز غوغای بیش و کم، لبریز

مرا به دشت شقایق مخوان، که لبریز است
فضای دهر، ز خونابه ستم، لبریز!

ببین در آینه روزگار، نقش بلا
که شد ز خون سیاووش، جام جم، لبریز

چگونه درد شکیبایی اش نیازارد
دلی که هست به هر جا، ز درد و غم، لبریز؟

یک درد هم در این دنیا، درد مادری است که فرزندش را در حال از دست رفتن می بیند. از این درد، نصیبی هم هست برای کسانی که رگی دارند. جا دارد کسانی که نه نقشی در ایجاد آن و نه امکانی برای حل آن دارند، هم خراشی در وجود خود از دیدن چنین دردی بیابند، چه رسد به آنان که امکانی برای پیشگیری دارند و خوابند، و از آن درد آور تر، آنان که در این نابسامانی های منجر به تباهی اینان، دستی داشته اند. کسی هست که از دیدن جمعیتی از جوانان ایران که نه دنیایشان تامین است؛ نه دغدغه آیین و اخلاقی دارند؛ نه پابند مهر و محبتی هستند؛ نه نفحه آرامش بخشی در فضای خشن جامعه شان بر روح خسته و خراشیده شان می وزد؛ از خوف قصور و تقصیرش، لحظه ای خواب نازش آشفته خیال این خیل سرگردان شود؟

چه کند دلی که در آستانه بهار نشاط آور، ز درد و غمی اینچنین لبریز است؟

هر دو عالم یک فروغ روی اوست

2006-03-17T06:22:00.000+03:30

دردم از یار است و درمان نیز هم
دل فدای او شد و جان نیز هم

این که میگویند آن خوشتر ز حسن
یار ما این دارد و آن نیز هم

یاد باد آن کو به قصد خون ما
عهد را بشکست و پیمان نیز هم

دوستان در پرده میگویم سخن
گفته خواهد شد به دستان نیز هم

چون سر آمد دولت شبهای وصل
بگذرد ایام هجران نیز هم

هر دو عالم یک فروغ روی اوست
گفتمت پیدا و پنهان نیز هم

محتسب داند که حافظ عاشق است
و آصف ملک سلیمان نیز هم

بگذرد ایام هجران نیز هم

2006-03-11T08:58:00.000+03:30

دردم از یار است و درمان نیز هم
دل فدای او شد و جان نیز هم

این که می‌گویند آن خوشتر ز حسن
یار ما این دارد و آن نیز هم

دوستان، در پرده می‌گویم سخن
گفته خواهد شد به دستان نیز هم

چون سر آمد دولت شب‌های وصل
بگذرد ایام هجران نیز هم

اگر خوشی های عالم در گذر است؛ چرا ناخوشی هایش گذرا نباشد؟

آری؛ هرگاه پس از دوره آسایشی، دوران عسرتی در رسید، بدانیم که همانگونه که "دولت شبهای وصل" به سر رسید، "بگذرد ایام هجران نیز هم"!

(درود بر جناب حافظ که هفتصد سال پیش اینو فهمیده بود!)

!دلم گرفته ای دوست؛ هوای گریه با من

2006-03-08T14:13:00.000+03:30

بسی تیر و دی ماه و اردیبهشت
بیاید که ما خاک باشیم و خشت

مجلس ختمی بودم که استثنائا از دهان سخنرانش، سخنان قابل قبولی بیرون می آمد؛ از جمله این بیت، و شعری هم از پروین اعتصامی. شاید آن را هم بگذارم اینجا.

* * * * * * * * * *

چندی است فضای این دریچه میان ما کمی غبار آلود است! طبیعی است، فضای روزگار من هم غبار آلود است! هوای حوصله ام هم ابری است.

ستاره ها نهفتم، در آسمان ابری
دلم گرفته ای دوست؛ هوای گریه با من!

این روزها هم بگذرد، "نرم نرمک می رسد اینک بهار"! بهار روح و روحیه ما هم خواهد آمد. اندکی تحملم کنید. ان شالله به زودی جو اینجا هم عوض می شود. بهار، برکت دارد. مبارکتان باشد؛ از حالا!

دست بگشا و در آغوشم بگیر

2006-03-01T21:07:00.000+03:30

بعد از اين پيشانيم طوفاني است
قسمت آيينه ام حيراني است

بعد از اين در آرزوي سوختن
مثل آتش، جامه ام عرياني است

دست بگشا و در آغوشم بگير
شانه ام در معرض ويراني است

خاك هرگز لب نبايد مي گشود
راز مرگ لاله ها پنهاني است

تا چه پيش آرد سموم هرزه گرد
سهم گل در باد، سرگرداني است

ما اکثر العبر؛ و ما اقل الاعتبار

2006-03-01T20:37:00.000+03:30

حتی اذا جاء احدهم الموت، قال رب ارجعون. لعلی اعمل صالحا فیما ترکت؛ کلا؛ انها کلمه هو قائلها و من ورائهم برزخ الی یوم یبعثون.

آیات 99 و 100 سوره مومنون

حالا که هستیم، نمیشه اون خواسته را الان بخواهیم به جای اون موقع؟! از مرگ یقینی تر چه چیزی در این عالم هست؟ کسی هست که در آمدنش شک کند؟

عجیب حکایتی است این مرگ که هیچکداممان در آمدنش شکی نداریم، اما چنان زندگی می کنیم که گویی مطمئنیم که نمی آید!

واصبر، و ما صبرک الا بالله

2006-02-25T12:57:00.000+03:30

"واصبر، و ما صبرک الا بالله"
آیه یکی مانده به آخر سوره نحل!

این یک توصیه مکرر قرآنی است. چرا قرآن به کرات به صبر توصیه کرده است؟ لابد می دانسته آدمیان به آن نیاز فراوان پیدا می کنند! و این هم یک نشانه برای طبیعی دیدن ناملایماتی که گریبانگیرمان می شود. اگر اینها قرار بود پیش نیایند، یا برای افراد معدودی پیش بیایند، یا برای همه پیش بیایند ولی به ندرت ، احتمالا نیازی به این همه تاکید نبود. موافق نیستید؟

* * * * *

صبر نکنیم چه کنیم؟ به هر کس می گوید چقدر صبر کنیم، می گویم صبر نکن! ببینم چه می خواهی بکنی؟ هر جا که می توان کاری کرد، باید کرد. صبر مال جاییست که کاری نمی توان کرد. ولی اغلب ما وقتی که کاری نمی توان کرد، یک کار می کنیم: بی تابی، کم طاقتی، پرخاش و بداخلاقی و در نهایت هم به قول رایج، "می بُریم". به جای اینها باید صبر کرد. اینها "کار" نیستند، "بیکاری" اند. هر جا کاری می توان کرد، باید کرد، به شرطی که کار باشد، نه بیکاری!

* * * * *

مرگ، چشم انداز روشنی است. وقتی که مرگ را پیش روی خود می بینیم، باورمان می شود که این بلایا پایانی دارد که خیلی دور نیست. با تصور مرگ است که زندگی آسان می شود؛ که دنیا شیرین می شود. با بودن مرگ است که صبر، معنا دار می شود؛ که "چقدر صبر کنیم؟!" پاسخی می یابد: "کمی! تا مرگ!"

* * * * *

به گذشته می نگرم؛ به گذشتگان. به آینده ای که فردا به گذشته می پیوندد. به مادربزرگانی که روزگاری دخترانی بوده اند رباینده دل و دین پسران؛ به پدربزرگانِ دلباخته دختران آنروز! امروزشان را می بینم و آن روزشان را تصور می کنم و با امروز خود قیاس. می اندیشم که خودشان بین امروز و آن روزشان چقدر فاصله می بینند؟ می بینم که بین امروز و دیروزم فاصله ای نیست...

همراهی خدا

2006-02-23T07:48:00.000+03:30

"اتق الله و احسن، ان الله مع الذین اتقوا و الذین هم محسنون"
آیه آخر سوره نحل

کسی می داند این "معیت" خدا به چه معناست؟! اینکه خدا با کسانیست که تقوا پیشه اند و اهل احسان، چه معنایی دارد؟ این افراد که خدا با آنهاست، چه فرقی با دیگرانی دارند که خدا با آنها نیست؟

( سابقه این آیه را از خطبه متقین دارم. آنجا که امام در پاسخ همام که از ایشان اوصاف پارسایان را طلب می کند، می فرمایند: "یا همام! اتق الله و احسن؛ فان الله مع الذین اتقوا و الذین هم محسنون" و از آنجا که همام به این مختصر قانع نمی شود و ایشان را قسم می دهد، علی سخنی را آغاز می کند که به قیمت جان همام تمام می شود! روز سه شنبه که در حرم چند آیه ای می خواندم به این آیه آشنا رسیدم و ادامه ماجرا... )

فکر می کنم می دانید سوال چیست. لب کلام به نحو صریح این است: چرا دچار مشکلاتی هستیم که خارج از حد تحملمان به نظر می رسند؟ پس این خدایی که قرار است با ما باشد، کجاست؟

اول خیالتان را راحت کنم که من جواب نهایی برای این سوال ندارم. اگر کسی دارد، بسم الله.

اما جوابهایی به ذهن و به گوش می رسند که خوبست کمی درباره آنها بیندیشیم.

یک پاسخ این است که اصلا از کجا معلوم خدایی با این اوصاف مورد انتظار وجود دارد؟ اگر بود که باید به داد می رسید. حالا اگر برای به کمک ما نیامدن و بد به سر ما آوردن، توجیهی دارد، این همه خیل آدمیان اسیر رنج و اندوه چه؟ برای همه توجیهی دارد؟ همه گناهکارند؟ سر این رشته را اگر بگیرید، می رسید به همان مساله شر که قبلا اشاره کرده بودم و قرار بود مطلبی درباره اش بنویسم. (این مطلب را به حساب همان مطلب بگذارید)

پاسخ دیگری هم هست که موحدانه و خداترسانه به نظر می رسد. اینکه اشکال از ماست. لابد ما اهل تقوا و احسان نیستیم و بلکه اهل کفران و معصیتیم و هر آنچه بر سر ما می رود، نتیجه عمل ماست. این موضع، پشتوانه قرآنی هم دارد و در قرآن و روایات، تاییداتی بر صحت این امر در بعضی موارد وجود دارد. اما باز هم این پرسش ها را پاسخ نمی دهد که اولا کسانی که پیش از رسیدن به حد اختیار تکلیف آور، دچار بلا می شوند، عقوبت کدام گناه ناکرده را می کشند و ثانیا چگونه تفاوت فاحش ابتلائات آدمیان مختلفی که به نظر نمی رسد با هم تفاوت چندانی داشته باشند، و بلکه در مواردی سختیهای مضاعف افراد نیک کردارتر را باید توجیه کنیم؟ خلاصه هر چند این پاسخ قطعا بی بهره از حقیقت نیست، اما همه حقیقت هم نیست.

پاسخ سومی هم متصور است: اساسا همراهی خدا با انسانهای متقی و محسن، لوازم و تبعات دیگری دارد. لازمه این همراهی این نیست که فرد از بلایا بجهد و جان به در ببرد! این پاسخ را بیشتر باز کنم که برای من دلنشین تر است.

خدا اهل جر زنی نیست؛ اهل دوپینگ برای یارانش هم نیست!

این دنیا روالهایی دارد. به تعبیر دینی، خدا سنتهایی دارد. ابتلای همه آدمیان به بلاها از همین جمله است. برای وجدان کردن این موضوع کافی است نگاهی به تاریخ و به جغرافی بیندازیم. به دنیای امروز اطرافمان و به تاریخ گذشته آدمیان. آیا خدایی خدا، لازم می آورد که به نفع همراهانش، وارد عمل شود و آنانرا به این بلایا دچار نکند یا به انواع آسانترش مبتلا کند یا در بدترین حالت، اگر مبتلا کرد، به آنها "داروی نیروزا" بدهد؟!

در این مثل، مناقشه نکنید:

معلمی را تصور کنید که فرزندش هم در میان دانش آموزان کلاسش نشسته... بقیه داستان را خودتان بسازید! آن دانش آموز با دیگران چه فرقی دارد؟ نه می توان گفت که فرقی ندارد و نه در عمل، هنگام انجام تکلیف، هنگام تشویق و تنبیه، هنگام امتحان و ... می توان فرقی قائل شد.

آن معلم، در مواجهه با فرزندش باید چه کند؟

برای من کم و بیش پاسخ این مثال روشن است. آیا شما هم پاسخی که وجدانتان را راضی کند، می یابید؟ پاسخی که هم تفاوت واقعی که بالاخره وجود دارد را توجیه کند و هم برخورد یکسان و حتی سختگیرانه تر با فرزند را؟

این پاسخ هم شاید تمام حقیقت را در بر نداشته باشد؛ اما برای من دلنشین تر است، شاید چون انسانی تر است!

نامت بماند تا ابد؛ ای جان ما روشن ز تو

2006-02-10T10:23:00.000+03:30

قصد داشتم در مورد کاریکاتورهای مسخره ای که این روزها صحبتش زیاد است، چیزکی بنویسم که مطابق معمول نشد. دیروز دیدم که یک اعتراض اینترنتی شکل گرفته که من هم آنرا امضا کرده ام و خواستم شما را هم در جریان بگذارم. برای دیدن متن این اعتراض و امضای آن به اینجا مراجعه کنید.

این یادداشت را هم بخوانید:

چه به آتش آزادی، چه به آتش غيرت

عبدالکريم سروش

ظالم آن قومي که چشمان دوختند
وز سخن ها عالمي را سوختند

حق آزادي بيان گويا امروزه تکليفي شده است تا با نام محمد گستاخي و دليري کنند.

از اين خصمانه تر چنگ در خون آزادي نمي توان برد. مسلمانان از اين کار رائحه توطئه و تخريب مي شنوند و در آن رسم تطاول مي بينند و تباني و تلاقي سکولاريسم و بنيادگرايي را مي خوانند. بايد به خدا و خرد پناه برد از اينکه فوندامنتاليسم سکولار هيزم بر آتش فوندامنتاليسم ديني [که گاه به هوس نام غيرت ديني بر خود مي نهد] بريزد و آشوب و اشتلم برانگيزد.[*]

نيکخواهاني که در پي تحکيم ستون هاي ديالوگ هستند، از اينکه گردش گزاف قلمي همه جهد و جهاد آنان را غرقه سيلاب خشونت و خصومت کند، چرا اندوهگين نباشند؟

ناشران نافرهيخته آن نقوش نازيبا [در رسانه هاي دانمارک و نروژ و سوئد و اسپانيا...] بايد اينک شرمنده و پوزش خواه دل هاي بريان و چشم هاي گريان و جان هاي بي تاب و روح هاي مجروحي باشند که از نهيب آسيب آن بي حرمتي بر خود پيچيده اند و لرزيده اند.

آزادي بيان محترم است، چون آزادي آدمي محترم است و آزادي آدمي محترم است چون آدمي خود محترم است و اگر تيغ آزادي جامه حرمت آدمي را چاک کند چه جاي تيز کردن آن تيغ برهنه است؟ آزادي بيان نه يگانه حق آدمي است و نه برترين حقوق او. و اگر با ديگر حقوق آدميان موزون و مقيد نشود، قامت حقوق را ناساز و بي اندام خواهد کرد. آزادي نه يک مرکب شخصي بل يک مسابقه جمعي است و آنکه با نقض قواعد اين بازي چراغ رقابت خردورزانه را خاموش مي کند، از خرد و آزادي چه بر جاي خواهد گذاشت؟

ادب بيان ادب خاموشي هم هست و آنکه از حق آزادي بيان بهره مي جويد اما حق خاموشي را نمي گذارد، فقط به نيمي از حقيقت دست يافته است. حکيمان مگر نگفته اند:

دو چيز طيره عقل است، دم فرو بستن
به وقت گفتن و گفتن به وقت خاموشي

و که گفت که آزادي بيان جواز آزادي عمل هم هست؟ و مگر جاي انکار است که تخفيف و تحريک دو عمل اند نه دو سخن؟

امروزه به تقريب، ربع ساکنان ربع مسکون مسلمانانند که نام ناميراي محمد را هر روز در ماذنه ها به بلندي بانگ مي کنند و در نمازها با درود و ستايش بر زبان مي آورند. اين نام، ناموس مسلماني است. سرمايه و ثروت قدسي امت احمدي است. پرچم خجسته غرور و شعور و آرمان و انديشه و آبروي عالم اسلامي است. نماينده و نماد همه ارواح مکرم و پاکان دو عالم است. "نام احمد نام جمله انبياست".

خوار داشت اين نام، خوارداشت تمدن کلاني است که بر صورت صاحب آن نام ساخته شده است، خوار داشت هزاران هزار جان شيفته اي است که از او هويت مي گيرند و معنويت مي آموزند، خوار داشت صدها عالم و عارفي است که از سفره او قوت و قوت گرفته اند و مي گيرند. خوارداشت غرور و شعور و عشق و ايمان پاره بزرگي از بشريت است.

باکي نيست. سوزاندن اين عود چه به آتش "آزادي" و چه به آتش "غيرت"، عالم را عطرآگين خواهد کرد. اما آتش افروزي آيا ادب آزادي و دينداري است؟

قصد کردستند اين گلپاره ها
که بپوشانند خورشيد تو را
در دل که لعل ها دلال توست
باغ ها از خنده مالامال توست

اين قطعه را مي نوشتم که اخبار دل آزار آتش زدن سفارت خانه ها در دمشق و بيروت و تهران رسيد. دانستم که اين تندروها در برانگيختن آن تندروها نيک کامياب شده اند. اين کاميابي را، که عين ناکامي اعتدال و مداراست، بايد به جهان اسلام تسليت گفت. محمد [ص] که خود آموزگار آزادي و غيرت بود اينک قرباني جفاي آزادي درايان و غيرت فروشاني مي شود که خاک در ديده حريت مي زنند و چاک در دامن ديانت.

در سوگ پدر

2006-02-09T00:51:00.000+03:30

هنوز باورم نمی‌شود!
بگو که خواب دیده‌ام!

بگو که این کابوس بد،
روزی تمام می‌شود!

بگو دوباره می‌رسد ،
زِ راهِ دور و با نگاهِ روشنش

شبانِ تیره‌ی مرا،
پر از شهاب می‌کند

و با نوازشش، پر از غرور می‌شوم
از اضطراب و خستگی، دوباره دور می‌شوم!

پدر پر از شمیم زندگی،
پدر پر از سرور بود.

چگونه باورم شود نبودنش؟ ندیدنش؟
بگو که خواب دیده ام!

بیا وُ از رسیدن سحر بگو
بیا وُ با من از طنین خنده‌های یک پدر بگو!

هنوز باورم نمی‌شود!

که او به خواب تا ابد ندیدنِ ستاره رفته است!
که او به شهرِ یاسهای تا ابد بهاره رفته است!

اگر که این خبر دروغ نیست
اگر که خواب نیست

بیا وُ دست کم، بگو که با من است.

در آسمان، در اوجِ کهکشان
در آن سپیدیِ بلندِ بی‌کران

و از ورایِ ابرها
مرا نظاره می‌کند!
دوباره خنده می‌کند!

و من پر از غرور می‌شوم!

از این شبِ دل‌خستگی
از این بدونِ او شکسته‌گی

بگو که دور می‌شوم!

هنوز باورم نمی‌شود
بگو که خواب دیده‌ام

بگو که این کابوسِ بد
روزی تمام می‌شود!

به پیامبر خود تأسی کنید

2006-02-03T18:56:00.000+03:30

1- در بروز رسانی مطالب اینجا وقفه ای افتاده است که دلیلش تکراریست! عذرم را از ذکر مکرر آن بپذیرید.

2- یک سال از شروع وبلاگ نویسی می گذرد. همچنان در اندیشه راه اندازی سایت مستقلی هستم که در آن بتوان تنوع بیشتری به مطالب داد. اگر کسانی از دوستان عزیز باشند که همراهی کنند، می توان یک نوع وبلاگ دسته جمعی به راه انداخت با یک نام و آدرس مشترک. این امر البته بعضی جوانب شبه حقوقی (!) هم دارد که باید در نظر گرفت.

3- آغاز این وبلاگ مصادف بود با عید غدیر سال گذشته. قصد داشتم در این سالگرد قمری، مطلبی دو منظوره بنویسم که ننوشتم. بد نیست اقلا از همان مطلب سال گذشته، عباراتی از نهج البلاغه برایتان نقل کنم:

فتاس بنبيک الاطيب الاطهر – صلي الله عليه و آله – فان فيه اسوه لمن تاسي ... و احب العباد الي الله المتاسي بنبيه.

عرضت عليه الدنيا فابي ان يقبلها؛ و علم ان الله سبحانه ابغض شيئا فابغضه؛ و حقر شيئا فحقره و صغر شيئا فصغره. و لو لم يکن فينا الا حبنا ما ابغض الله و رسوله و تعظيمنا ما صغر الله و رسوله، لکفي به شقاقا لله و محاده عن امر الله.

4- مطلب قبلی، تکمله ای دارد که قدری مفصل است. در واقع پرسش مقدری هست که کسی نپرسید! پرسشی که در نهایت به یک مسأله دامنه دار و قدیمی، اما آشنا و مبتلا به، ختم می شود که همان مسأله یا شر است. در فلسفه دین، بحثی هست به این نام که در واقع از استدلالات ملحدین در برابر الهیون است. اگر دنیا در ید قدرت با کفایت موجودی عالم و قادر و خیراندیش است، چرا شرور و بدی هایی غیر قابل انکار در آن وجود دارند؟ این از تقریر ساده آن مساله فلسفی. اما همچون معمول، آنچه برای من از حل معماهای صرفا فلسفی جذاب تر است، در آمدن از پارادوکس های عملی در زندگی روزمره و تنظیم ذهنیت هایمان با منظومه واقعیاتی است که ما را احاطه کرده است. امیدوارم به زودی این مطلب را بنویسم.

5- باز هم سال جدید قمری با محرم شروع شد! و باز هم من و این واقعه که خودش و حواشی تاریخی ـ اجتماعی اش، مرا حیرت زده می کند! راستی باز هم کسی هست که با من شام غریبان را غریبانه در تاریکی و سرمای شبانگاهی کوه، همراهی کند؟!

(این چند بیت را هم ببینید.)

!ابن الوقت باشیم

2006-01-15T23:53:00.000+03:30

عنوان عجیبیست؟
اما عجیبتر این است که ما اینگونه نیستیم!

از مولوی بشنوید:

صوفی ابن الوقت باشد ای رفیق
نیست فردا گفتن از شرط طریق

ما همواره به امید "فردا"یی زندگی می کنیم که منتظریم با امروز متفاوت باشد. همیشه منتظر شرایط با ثبات و مطلوبی هستیم که گویا قاعده زندگی ما باید آنگونه باشد و از قضا "فعلا" آن شرایط وجود ندارد! متوجه منظورم می شوید؟

به زبان دیگری بگویم: گویا کارهای این روزهای ما، بخشی از زندگی اصلی ما نیست، بلکه این روزها داریم تلاش می کنیم (یا منتظریم) که شرایط "زندگی واقعی" مهیا شود تا با خیال راحت به کار و زندگی معمول برسیم.

ببینید که چقدر امثال این جملات را شنیده اید: درسم تموم بشه... ، فلان پروژه رو به یه سرانجامی برسونم...، خیالم از خونه راحت بشه...، پسرم کنکورش رو بده...، دخترم بره سر خونه و زندگیش...، فلان مسافرت رو برم و برگردم...، و از این قبیل. به جای همه سه نقطه ها می تونید حرفهایی رو بگذارید که همشون از جنس یه جور برگشتن به روال طبیعی و راحت شدن خیال از یک امر موقتی است و رسیدن به یک حالت طولانی مدت و با ثبات.

اگر توانسته باشم این حالت رایج میانمان را خوب تصویر کنم، حالا می خواهم بپرسم که زندگی چیست؟ آیا غیر از همین قطعه های کوتاه مدت است که کنار هم قرار می گیرند و پازل زندگی را تکمیل می کنند؟ به عبارت دیگه مگه همین ها بخش های زندگی ما نیستند؟

در واقع اون عبارات که نوشتم و زیاد می شنویم، حکایتگر یک تصور معوج از زندگی هستند، تصوری که "انتظار" دارد در زندگی، یکنواختی و ثبات همراه با آرامشی وجود داشته باشد و مشکلات و گره ها و "تلاش" های زیاد، باید محدود به دوره های کم و کوتاهی از زندگی باشند و در واقع استثنایی باشند بر قاعده یک زندگی آرام و بی دغدغه و یکنواخت، اینطور نیست؟

حالا بیایید از بالا به زندگی بسیاری از سالخوردگان اطرافمان نگاه کنیم. می بینیم که زندگی های آنها مانند جاده هایی هستند که هر چند مبدا و مقصد های متفاوت و حتی پیچ و خم ها و پستی و بلندی های متفاوتی دارند، ولی از یک حیث، همه به هم شبیه اند: در همه آنها بطور متوسط مقدار پیچ و خم ها، گردنه ها، سربالایی ها و سرازیری ها یکسان است! خوب تصورش را بکنید که دارید یک نقشه هوایی از مجموعه ای از این جاده ها را تماشا می کنید، به چه نتیجه ای می رسید؟

نتیجه من این است: جاده، ذاتا چنین است که پیچ و خم دارد، فراز و نشیب دارد، چنانکه گویا در عمل نمی توان جاده ای کشید که چنین عوارض طبیعی در آن نباشد، هر چند در نظر می توان حرفش را زد. ولی جاده وقتی تحقق خارجی پیدا می کند، همین است که هست و به همه این صافی ها و ناصافی ها، گردنه ها و کفی ها، با هم و در مجموع می گویند "جاده"، نه فقط به قسمتها صاف و مسطح و هموارش! مسیر زندگی هم همین است. همه روزهای ما، بخشی از مسیر زندگی ما هستند که باید جدی شان بگیریم و بهشان بپردازیم، نه اینکه به امید فردایی که این بخش ناصاف می گذرد ، با بی حوصلگی یا بی اعتنایی یا کلافگی یا کج خلقی یا بی تفاوتی با آنها مواجه شویم.

به این معنی باید ابن الوقت بود. همان لحظه ای که در آن هستیم را دریابیم که معنی عمر، همان لحظه ایست که در آن هستیم. آن لحظه ای که گذشت، مُرد و آن لحظه ای که نیامده هم که معلوم نیست بیاید. پس:

فرزند زمان خویشتن باش!

چند مطلب

2006-01-11T22:52:00.000+03:30

سلام

1- خودم هم از این کریسمس مبارک خسته شدم! مطالب مختلفی بوده که می خواسته ام بنویسم، درباره مطلب نه چندان اخیر هدی خانم، در مورد کامنت های یک دوست، در مورد اوضاع و احوال خودم، در مورد روز و دعای عرفه، در مورد عید قربان و مولوی، در مورد سبک و سیاق آینده این وبلاگ و ... اما هیچکدام را نشد که بنویسم. امان از تنبلی.

2- این یکی رو که یکی دو ساعتی هست ذهنم رو مشغول کرده نقدا بنویسم: امروز (روز عید!) با کسی قرار ملاقات کاری داشتیم. ادم معقولی است (یکی از نشانه های معقول بودنش هم اینه که کم و بیش مخالف احمدی نژاد است!). پیشنهاد جالبی کرد که مرا به فکر انداخته. از پیشنهاد او بگذریم، اما فکر من حول و حوش این موضوع است که اکثریت قریب به اتفاق ما (یعنی ادم های خوب و معقول!) وقتی در موقعیت های متفاوتی قرار می گیریم (مشخصا در اینجا منظورم موقعیت های اجتماعی برخوردار از درجات مختلف قدرت است) کم و بیش شبیه همانهایی می شویم که قبلا منتقد آنها در آن موقعیت بوده ایم! و این حرکت از مخالفت و انتقاد دیروز به درآمدن در همان جامه انتقادی دیروز، به قدری ظریف و غافلانه اتفاق می افتد که اصلا احساسش هم نمی کنیم و همچنان خود را همان فرد سپید جامه دیروز می بینیم؛ انگار نه انگار که در جامه سیاه مورد انتقاد دیروز خودمان در آمده ایم! نمی دانم چیزی فهمیدید یا نه، از توضیح بیش از این معذورم.

3- این داستان پایان نامه هم با مزه شده؛ به همت اطرافیان قدری موضوع جدی تر شده. خوبه، ولی همچون معمول، تا یه چیزی جدی میشه و وقت بیشتری می طلبه، چند تا چیز دیگه هم سر و کله شان پیدا میشه به سهم خواهی از این وقت! از خور و خواب هم که نمیشه زد؛ ناچار اینها می افتند به جان هم و دست آخر اونی می مونه که یا از همه ساده تر است یا از همه دنیایی تر. امان از این ادمیزاد.

4- پروژه پالایشگاه گاز بیدبلند2 به دلیل بلاتکلیفی وزارت نفت تعطیل شد و همه کارمندانش در شرکت پتروپارس تا اطلاع ثانوی بیکارند! تو خود حدیث مفصل بخوان از این مجمل. (از جمله پدر اینجانب! کسی کار سراغ نداره؟!!!)

5- قیمت نفت در بودجه سال 85 طبق شنیده ها حدود 40 دلار توسط دولت پیشنهاد شده. صاحب نظران اقتصاد نظر بدهند و ما را از گیجی درآورند: اولا چگونه اینهمه دلار قرار است به ریال تبدیل شود تا در بودجه جاری کشور هزینه شود؟ ثانیا تکلیف حساب ذخیره ارزی چی میشه؟ اون هم تعطیل؟!

6- گفتم اقتصاد؛ از فردا قراره برم سر کلاس آمادگی کارشناسی ارشد اقتصاد، البته به همت و پیگیری جواد آقا! این فوق لیسانس فیزیک که از برکت وجود ذیجود ایشون بود، ببینیم میتونه دوباره به آموزش عالی خیانت کنه و منو بفرسته برای اقتصاد خوندن تو این دانشگاههای ...

7- تا جایی که یادم میاد تو این یکساله این مدلی مطلب ننوشته بودم! دیدم که اگر بخوام مطلب درست و حسابی بنویسم، شاید تا کریسمس آینده ناچار باشید همین تبریک کریسمس رو ببینید!

8- پر همت و با توفیق باشید. یا علی مدد.